Ders özetleri ve deneme sınavları için tıklayın.

 

1. Dönem Ders Özetleri                                   2. Dönem Ders Özetleri
3. Dönem Ders Özetleri                                   4. Dönem Ders Özetleri
5. Dönem Ders Özetleri                                   6. Dönem Ders Özetleri
7. Dönem Ders Özetleri                                   8. Dönem Ders Özetleri

 

Facebook Grubumuza Katılıp Ders Çalışmak İçin Tıklayınız.

                     

Facebook Grubumuza Katılmak İçin Burayı Tıklayın

Yazıların Cumhuriyeti

Kelimeler, kelimeler, kelimeler...

  • Home
    Home This is where you can find all the blog posts throughout the site.
  • Categories
    Categories Displays a list of categories from this blog.
  • Bloggers
    Bloggers Search for your favorite blogger from this site.
  • Login
    Login Login form

Sayılar (*)

Posted by on in Etimografya
  • Font size: Larger Smaller
  • Hits: 3811
  • Subscribe to this entry
  • Print

Okul hayatımız boyunca matematikle aramızda seviyeli bir ilişki olsa da, matematiğin temeli olan sayılarla her gün karşılaşıyoruz. İlginç olan ise, günlük hayatımızda sıkça kullandığımız sayıların etimolojik kökenleri. Çoğunlukla Arapça, Farsça ve Fransızcadan etkilenen Türkçe, konu sayılara gelince birkaç istisna dışında tamamen eski Türkçe kelimeleri kabul etmiş.

Sıfır, ilk istisna. Arapçadan aldığımız bu kelime, "şifr" kelimesinden türemiştir. Anlamı, "hiç, boşluk, sıfır sayısı" demektir. 

Bir, iki (eki/ekki), üç, dört (tört), beş, altı, yedi (yeti/yetti), sekiz (sekkiz), dokuz (tokuz/tokkuz), on, yirmi (yegirmi, yigirmi), otuz (ottuz), kırk, elli (elig, ellig), yetmiş, yüz, bin (bın) sayıları, tamamen Orhun Yazıtları'nda geçen ve eski Türkçeden alınan kelimelerdir. 

Altmış kelimesi Uygurca metinlerde yer almaktadır. 

Seksen (sekizön/sekkiz on) ve doksan (tokson) ise eski Türkçe olup, ilk kez Divanü Lugati't-Türk'te yer alır. 

Gelelim diğer istisnalara...Milyon, Venedikçe ya da Fransızcada yer alan "million" kelimesinden alıntıdır. Mille (bin) ve +one (büyütme eki) sözcüklerinin bileşimidir. İlk kez Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde kullanılmıştır. (1680 yılından önce)

Milyar ise Fransızcadaki "milliard - bir milyon sayısı" kelimesinden dilimize geçmiştir. İlk olarak Ahmet Vefik Paşa, Lugat-ı Osmani'de kullanmıştır. (1876)

Trilyon kelimesi yine Fransızcadan alıntı olup. "trillion - milyon üssü üç sayısı ve bin çarpı bin çarpı milyon sayısı" demektir. İlk kullanımına Cumhuriyet gazetesinde rastlıyoruz. (1930)

Son olarak katrilyon da Fransızcadan aldığımız bir kelimedir. "quatrillion - milyon üssü dört sayısı ve bin milyon milyon sayısı" anlamlarına gelir. Yine ilk defa Cumhuriyet gazetesinde, 1932 yılında kullanılmıştır.

(*) Sayı kelimesinin kendisi de eski Türkçe olup, "sayu (hesap)" sözcüğünden evrilmiştir. Sa- fiiline +U eki getirilerek oluşturulmuştur. İlk kez Uygur metinlerinde kullanılmıştır.

 

Kaynak:Nişanyan Etimoloji Sözlüğü

Rate this blog entry:
0
Bitmek bilmeyen okuma ve yazma aşkıyla, hayallerimin peşindeyim...

Achievements

Author's recent posts
  • Solmaz
    Solmaz Perşembe, 04 Eylül 2014

    Ne güzel düşünmüşsün ve araştırmışsın. Zamanına, emeğine sağlık. Bizim gibi harf tutkunu olanlar için rakamlar azıcık uzağımızda olsa da bilmek lazım. Teşekkür ederim arkadaşım

  • Gözde Sayınsoy
    Gözde Sayınsoy Pazar, 31 Ağustos 2014

    Arzu, Esra, çok çok teşekkürler...

  • esra
    esra Cumartesi, 30 Ağustos 2014

    Yine bi Gozde Sayınsoy farkı ve yine güzel bi araştırma metni...Tesekkurler...

    Reply Cancel
  • ARZU
    ARZU Cuma, 29 Ağustos 2014

    Yine güzel bir bilgi . Eline sağlık :)

    Reply Cancel
  • Hayalperest
    Hayalperest Perşembe, 28 Ağustos 2014

    Araştırmana sağlık arkadaşım.

    Reply Cancel
  • Gözde Sayınsoy
    Gözde Sayınsoy Perşembe, 28 Ağustos 2014

    Çok teşekkür ederim.:)

Leave your comment

Guest
Guest Cuma, 07 Ağustos 2020