Ders özetleri ve deneme sınavları için tıklayın.

 

1. Dönem Ders Özetleri                                   2. Dönem Ders Özetleri
3. Dönem Ders Özetleri                                   4. Dönem Ders Özetleri
5. Dönem Ders Özetleri                                   6. Dönem Ders Özetleri
7. Dönem Ders Özetleri                                   8. Dönem Ders Özetleri

 

Facebook Grubumuza Katılıp Ders Çalışmak İçin Tıklayınız.

                     

Facebook Grubumuza Katılmak İçin Burayı Tıklayın

Hermes'in Güncesi

bla bla bla

  • Home
    Home This is where you can find all the blog posts throughout the site.
  • Categories
    Categories Displays a list of categories from this blog.
  • Bloggers
    Bloggers Search for your favorite blogger from this site.
  • Login
    Login Login form

Çocuk Edebiyatı Notları

Posted by on in ÖABT Notları
  • Font size: Larger Smaller
  • Hits: 15226
  • Subscribe to this entry
  • Print
  • ÇOCUK EDEBİYATI
  • ÇOCUK
  • Çocuk, bedensel ve zihinsel gelişim bakımından insanoğlunun 0-16  grubu içinde kullanılan temel kavramdı
  • Fakat bazı bilim adamları bu dönemi 0-14 yaş grubu olarak adlandırı
  • Değişik kaynaklarda çocuk, iki yaşından ergenlik çağına kadar süren büyüme dönemi içinde bulunan insan yavrusu , henüz ergenlik dönemine erişmemiş kız ve erkek olarak tanımlamaktadı
  • Çocukların zihinsel gelişim süreci ile bedensel gelişim süreci birbirine paralel değ
  • Ancak gelişim sürecinin bazı temel noktaları vardı
  • Genel itibariyle bir çocukluk dönemi BEBEKLİK, ÇOCUKLUK ve İLK GENÇLİK çağları olarak üç bölümde incelenir.
  • Bu yüzden çocukların ilk gençlik dönemi olan 16 yaşına kadar geçen süreç ÇOCUK EDEBİYATI dönemi olarak adlandırılı
  • Küçük yaşlardan itibaren verilecek eğitim, çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimini doğrudan etkiler.
  • Dil gelişimi de küçük yaşlarda verilen eğitimle doğrudan iliş
  • Karşılaştığı edebi metinler, dinlediği masallar, ailede anlatılan hikayeler ve sorulan bilmeceler çocuğun pek çok bakımdan gelişmesine etki eder.
  • Dil de bu dönemde gelişme kaydeder.
  • Çocuğun karşılaştığı metinler, onun gelecekte kullanacağı kelime sayısını , kurduğu cümlelerin niteliklerini ve dahası hayal dünyasını
  • Günümüzde, güzel bir kitapçı dükkânına giren bir çocuk büyük bir olasılıkla dilediği kitabı
  • Resimli, resimsiz macera romanları, peri masalları ve efsaneler, bilimkurgu, özyaşam öyküleri, tarih kitapları, doğayla ilgili kitaplar, şiirler, kısaca yeryüzünde var olan hemen her şeyle ilgili düzinelerle kitap rafları
  • Bugün kitap okuyan çocuk sayısı eskisine göre çok arttı.
  • Kitap satın alamaya gücü yetmeyen çocuklar için Halk kütüphanelerinin çocuk kitapları bölümünden süreli olarak ödünç kitap alı
  • Bir­çok okulun da kendi özel kütüphanesi vardı
  • Günümüzde çocuk kitaplarının hem öğretici, hem de eğlendirici olmasına önem verilir.
  • Ama eskiden böyle değildi, üstelik çocukların okuyacak kitap bulmaları kolay olmuyordu.
  • yüzyılın başında yaşamış bir çocukla bu konuda konuşabilseydiniz, okumuş olduğu kitapların azlığına ve bunların sadece birkaçının çocuklar için yazılmış olmasına şaşardınız.
  • Çocuk Edebiyatı, 15 yaş altı çocuklar için konuları, karakterleri ve kullanılan dil özelleştirilerek hazırlanan edebi eserlerin oluşturduğu edebiyat koludur.
  • Anton Çehov gibi edebiyat dünyasının önemli bazı isimleri bu kavramın bir edebiyat türü olarak ele alınamayacağını, yalnızca ‘doz‘ olarak edebî vurgunun hafifletilerek sunulduğunun altını ç
  • Edebiyatın dozunun hafifleştirilmesine Türk edebiyatından örnek olarak Ömer Seyfettin, Kemalettin Tuğcu eserleri ya da Yaşar Kemal, Aziz Nesin gibi yazarların çocuk öyküleri gö
  • Çocuklar için söylenmiş birkaç özlü söz
  • Kitapsız büyüyen çocuk, susuz yetişen ağaca benzer. (Çin atasözü)
  • “Çocuk, doldurulacak bir kap değil, ısıtılacak bir ocaktı (Danner)
  • Kim demiş ki çocuk, küçük bir şeydir? Bir çocuk belki, en büyük şeydir! (Abdülhak Hamid Tarhan)
  • Çocuk edebiyatının kaynakları
    • Yetişkinler içim üretilen kitapların uyarlanmasıyla oluşmuş ( Robinson Crusoe,Gulliver’in Seyahatleri Gibi ).
    • Halk yazınından alınan öykülerle beslenip zenginleşmiştir( Örneğin masallar,efsaneler,destanlar gibi ).
    • Özellikle yaş grubunun gereksinmeleri,algıları ve özellikleri düşünülerek hazırlanmış kitaplardır( Örneğin, günümüzde varlığını sürdüren çocuk kitapları gibi )”.
  • ÇOCUĞUN GELİŞİM AŞAMALRI
  • DUYUSAL- MOTOR DÖNEMİ(0-2 YAŞ)
  • Süt çağıdı
  • Çocuk taklit etmeyi, bellekle ilgili işlemleri yapmayı öğ
  • Refleks düzeyindeki düzeyindeki davranışlardan istemli davranış düzeyine geç
  • Resimli kitaplar, dayanıklı oyuncaklar verilerek masal, ninni dinletilerek duyuşsal ve bilişsel dünyaları
  • İŞLEM ÖNCESİ DÖNEM(2-7 YAŞ )
  • Oyun çağıdı
  • Dil gelişimi hızlanır
  • Tek yönlü sezgisel sınıflamalar yapar.
  • Sevgiyi paylaşı
  • Anne ve babasıyla düzeyli ilişkiler kurabilir.
  • Ben merkezli düşünü
  • SOMUT İŞLEMLER DÖNEMİ(7-11 YAŞ)
  • İlkokulu kapsar
  • Mantıksal düşünmeye geç
  • Adalet, özgürlük gibi kavramları öğrenmelerine rağmen kullanamazlar ve kavrayamazlar
  • SOYUT İŞLEMLER DÖNEMİ (11-16 YAŞ)
  • Son çocukluk dö
  • Mantıksal düşünme yetişkinler dü
  • Kurdukları denenceleri sı
  • Genellemeler yaparak soyut düşü
  • Çocuksu kitaplar okumaktan çıkarak NEDEN? NİÇİN? ÖTEKİ, DİĞERİ değerlendirmeler yaparlar.
  • Bulgularını formül ve sembollerle ifade edebilirler.
  • Tartışmalara katılırlar, mantıksal oyunlar oynayabilirler.
  • Çocuklar yaş düzeylerine göre kelime kapasitesine sahip olurlar
  • 1 yaşındaki bir çocuk, 3
  • 1,5 yaşındaki bir çocuk, 22
  • 24 aylık bir çocuk, 272
  • 36 aylık bir çocuk 896
  • 48 aylık bir çocuk, 1540
  • 60 aylık bir çocuk, 2072
  • 72 aylık bir çocuk, 2562
  • 7 ve 8 yaşındaki bir çocuk, 3000-5000
  • 9 yaşındaki bir çocuk, 7425
  • 10 yaşındaki bir çocuk, 10395
  • 11 yaşındaki bir çocuk, 12960
  • 12 yaşında, 13965
  • 13 yaşında , 14910
  • 14 yaşında 16800 adet kelime bilebilir.

   

  • ÇOCUK VE EDEBİYAT
  • Çocuk edebiyatı, çocukların büyüme ve gelişmelerine , hayallerine , duygularına , düşünce ve yeteneklerine , zevklerine hitap eden , eğitirken eğlenmelerine katkıda bulunan sözlü ve yazılı ürü
  • Çocuk edebiyatı , çocukların yetenek ve zevklerine uygun edebi ürünlerle onları eğiterek eğlendirmek ve böylece toplumun örf, adet, gelenek ve kurallarını çocuklara öğretmek maksadıyla gerçekleş
  • Çocuk Edebiyati 2-16 yaş çocuklarının hayali duygu ve düşüncelerine yönelik sözlü ve yazılı tüm eserleri içine alı

 ÇOCUK EDEBİYATININ GENEL HEDEFLERİ:

  • Çocukların ruhsal ihtiyaçlarını karşılamak, boşanma, güven, sevgi, sevilme, sevme, öğrenme, bir gruba ait olma, oyun, değişiklik ve estetiklik gibi ruhsal ihtiyaçlar
  • Çocukların değişik yaşlarda ilgi duydukları konuları göz önüne almak
  • Çocukların alıcı ve ifade edici dil gelişimlerine katkıda bulunmak
  • Çocuğun algı gelişimini desteklemek (görsel,işitsel ,dokunsal algı )
  • Sosyal ve duygusal gelişimlerini desteklemek
  • Çocuğun zihinsel gelişimini katkıda bulunurken kavram gelişimini desteklemek
  • Çocuğa ilk kitap sevgisini aşılamak
  • Çocuğa ilk edebi ve estetik değerleri vermek
  • Çocukların gelişmekte olan iç ve dış dünyalarına katkıda bulunmak
  • Çocukları yaşam gerçeklerine hazırlamak
  • Çocukların yaratıcı güçlerini ,harekete geçirmek
  • Dinleme yeteneğini geliştirmek
  • Eleştiri yeteneğini geliştirmek
  • Kitabın eğlence ve bilgi kaynağı olduğunu öğretebilmek
  • İyi çocuk kitabı kavramını verilen uygun örneklerle kazandırmak
  • Çocuk kitaplarının türlerini tanıtmak
  • Çocuklara uygun fiziksel özelliklerde kitaplar sunmak 18.Hikaye ve masalları, kitap,renkli resimler,kukla, gölge oyunu, pandomim, çubuk figürler sembolleri gibi yöntemlerle anlatabilmek
  • Çocuklara uygulanan eğitim programlarını destekleyici özelliklere sahip kitaplar verebilmek
  • ÇOCUK EDEBİYATININ ÇOCUĞA KAZANDIRDIKLARI :
  • Basit eğlence için,
  • Mevcut durumlardan kaçmak için,
  • Hayal gücünü harekete geçirmek için,
  • Kendilerini anlamalarını sağlamak için,
  • Diğerlerini anlamalarını sağlamak için,
  • Dilinin doğasını anlamalarını sağlamak için, - dil gelişimini 2'ye ayırıyoruz. alıcı ve ifade edici dil gelişimi .çocuğun alıcı ve ifade edici dil gelişimi desteklenir,kelime haznesi zenginleşir.- 7.Diğer zamanları ve yerleri öğrenmek,
  • Bilgiyi araştırmak için,
  • ÇOCUK EDEBİYATI HAKKINDAKİ YANLIŞ DÜŞÜNCELER:Çocukluk döneminin insan yaşamında kısa bir yer tuttuğu bu nedenle de çocukluk tecrübelerinin önemsiz olduğu düşünülmüştür.
  • Oysa bugün çeşitli etki ve biçimlendirmelere en yatkın olan bu devrenin kısalığından ötürü kötü eserlerle kaydedilmemesi gereken bir dönem olduğu bilinmektedir.
  • Bazı yetişkinler çocuk kitabını yetişkinlere hitap eden temanın basit biçimde ele alınmış baskısı olması gerektiğine inanırlar. Bu görüş çocuğu kendine özgü dünyası olan bir varlıktan çok minik bir yetişkin olarak kabul eder.
  • Çocuk edebiyatının yetişkin edebiyatından farklı olduğu düşünülmektedir. onlara göre kitabın edebi yanından çok ahlaki ve eğitici yönü önemlidir. Halbuki çocuk edebiyatı diğer edebiyat türlerinden ayrılamaz . Aynı değer yargılarından geçer.İyi bir çocuk kitabının sadece eğitici ve ahlaki değerler vermesi yeterli değildir.Edebi temelleri oluşturması da beklenir.
  • Demek ki iyi bir çocuk kitabı çocuğun ilgi ve ruhsal ihtiyaçlarını karşılayan fakat her şeyden önce çocuğun zevkle okuduğu eserdir.
  • 1932 yılında Paul Hazard iyi bir çocuk kitabının nasıl olacağı hakkında bazı prensipler ileri sürmüştür:
  • İyi bir eser sanatının ruhuna sadık kalmalı bilgileri doğru vermeli ,sade olmalıdır. Çocuklarda hayat boyu sürecek okuma arzusu uyandırmalıdır.
  • İyi bir kitabın çocukların seveceği biçimde resimleri bulunmalı, resimler çocuklara huzur ve mutluluk vermelidir.
  • İyi eserler çocuklara aşırı duyarlı değil ,hassas ve uyanık yapmalıdır. İyi eserler çocuklara doğada ve insanlarda var olan hiçbir şeyi küçümsememeyi öğretir.
  • İyi eserler oyununun yüksek değerine saygı gösteren eserlerdir. Bilgi veren kitaplar örtbas edilmeye çalışılmış ,gramer ya da fen kitapları olmamalıdır. Tersine bu bilgileri açıkça çocuğun ruhuna akıtacak , ileride gelişecek tohumu ekecek eserler olmalıdır.
  • İyi eserler gerçek ahlak kurallarını taşırlar. Fedakarlık, sadakat dolu bir sevginin sonunda ödülünü aldığı kıskançlık, çekememezlik ve aç gözlülüğün ne kadar çirkin ve değersiz olduğunu gösterirler
  • ÇOCUK EDEBİYATININ TEMEL ÖGELERİ
  • ANAFİKİR(TEMA)
  • Verilmek istenen ana fikir çok ö
  • Çocuk edebiyatının asıl tarafı eğitici iş
  • Tema , evrensel, ahlaki doğruları çocuğa kazandıracak kişiliğini ve kimliğini geliştirerek onu toplum içinde saygın bir yere sahip olmasını sağlayacak konulardan  seç
  • Yazar çocukların ruh dünyalarına olumsuz etki yapacak konulardan kaçınmalıdı

  

  • TEMEL KAVRAMLAR VE DEĞERLER
  • Aile , doğa, iyi ve güzel gibi temel kavramlar çocuk kitaplarını zenginleştirmek için vazgeçilmez unsurlardır
  • Yazarlar bu konular doğrultusunda eserler ele almalı ve iş
  • Bu temel değerler, çocuğun dünya görüşünü zenginleştirmesi bakımından çok ö
  • Her toplum kendi değerlerini yaşatmak ister.
  • Çocuk edebiyatı ürünleri de hem yerel hem de evrensel değer ve kavramları aşılamak için çok önemli metinler olarak işlev görü
  • KONULAR
  • Konular güncel hayata yönelik, çocukların ilgi ve beğeni düzeyine ugun olmalıdı
  • Güven artırıcı , geleceğe ümitle bakmalarını sağlayan , insan ve tabiat sevgisini işleyen , değerleri pekiştirici özellikte olmalıdı
  • Milli değerler, demokratik anlayış örf ve gelenekler de konular kapsamında yer almalıdı
  • Çocuk edebiyatında konu, çocuğun ilgi ve isteklerine yanıt verdiği sürece ö
  • Yaşamı ve insanı anlatan her şey çocuk edebiyatının konusu olur.
  • Yetişkinlere yönelik konu sınırlandırılmasından söz edilmezken ;çocuk edebiyatında konu alanı , çocuğun gelişim evrelerine göre  çeşitlilik kazanı
  • Bu yüzden çocuk edebiyatında konu seçimi çok ö
  • Çünkü çocukların dünyaya yaşama bakış açıları yetişkinlerden farklıdı
  • Çocuk kitaplarındaki konuların , çocukların yaşantılarına uygun ve sevgi kaynağından beslenmesi sevgi, dostluk, arkadaşlık, iyilik, yardımseverlik, arkadaşlık, özveri, araştırıcılık, kahramanlık gibi özellikleri benimsetici olması
  • Yazar ele aldığı konuyu olaylar dizisi içinde iş
  • Çocuk kitaplarında işlenecek konular okul öncesi dönemden başlayarak değişen, gelişen, farklı bireysel ilgi ve gereksinimlerini karşılamalıdı
  • İLETİ/MESAJ
  • Yazarın okurlarıyla paylaşmak istediği ana düşünce olan ileti, öğretici metinlerde yazarın vermek istediği düşünce biçiminde tanı
  • Edebiyat yapıtlarında ise sanatçının okurlarında uyandırmak istediği dugu ve düşünce şeklinde tanımlanı
  • Bilgi kazandırmak için hazırlanan çocuk kitabında temel amaç, çocukların bilgilenmesini sağlamaktı
  • Edebi nitelikli çocuk kitabının amacı ise çocuklara duyma ve düşünme yetilerini geliştirmek , insani duyarlılık kazandırmaktı
  • Bilgi kazandırmak için yazılan çocuk kitaplarında bilgiler, yalın bir anlatımla, görsel ögelerle desteklenerek
  • Bu bilgilerin doğru, geçerli ve çocukların düzeyine uygun olması çok ö
  • KAHRAMANLAR VE YARDIMCI KAHRAMANLAR
  • Çocuk, hangi yaş grubunda olursa olsun kendini kahramanlarla özdeleş
  • Yazar da bunu göz önüne alarak kahramanlarını oluşturmalıdı
  • Fazla kahraman bulunmamalıdı
  • Her yapıtta başından çeşitli olaylar geçen kahramanlar farklı karakterleri canladırı
  • Karakter , sanatçının gerçek yaşamdan esinlenerek kurguladığı, duygu ve düşünce  yönleriyle geliştirdiği , sanatçı duyarlılığıyla şekil verdiği kişilik ö
  • Çocuk romanlarında , hikayelerinde veya masallarda yer alan bu karakterler bir kişi, herhangi bir nesne  yada kişilik özellikleri kazandırılmış bir hayvan 
  • Bu kahramanlar çocuklara hem farklı kişilikleri canlandırır hem de hayvan ve nesnelerin özelliklerini tanıtı
  • Onların gelişim dünyalarına göre bilmeleri gerekenleri yeni duygularla  öğrenmesini sağ
  • Kahramanları konuşturmak , karakter olulturmak sıkça başvurulan yollardandı
  • Kahramanlar , çocuğun özdeşim kurabileceği karakter özelliklerine sahip olmalıdı
  • PLAN
  • Plan; konu, kahraman ve temanın belirli bir düzen içerisinde yerleş
  • Edebi türe göre farklılık gö
  • Planda konu ile tema arasında bütünlük sağlanmalı, anlatılan olaylar sürekli olarak çocuğun ilgisini tutabilecek yerleştirilmeli, gereksiz ayrıntılardan kaçınılarak rahat anlatım tercih edilmelidir.
  • ANLATIM
  • Anlatım , hedef kitlenin anlayacağı düzeyde kurgulanmalıdı
  • Sade , yalın, duru ve açık bir anlatım sergilenmelidir.
  • Yüklü ve yoğun anlatımdan kaçınılmalıdı
  • Günlük hayatta kullanılan kelimeler seç
  • Ancak belli sayıda bilinmeyen kelimeye , öğretme maksatlı  yer verilebilir.
  • Başlarda üçüncü kişi anlatımı tercih edilmiş , fakat sonraları monolog cümlelerin , bilinçaltı konuşmaların anlatımı zorlaştırdığı  görülmüştü
  • Bu yüzden birinci kişili anlatımlar tercih edilmiş
  • Farklı bakış açıları çocuğun okuma zevkini artırı
  • Anlatımda geriye dönüşler, olayların birden yarıda bırakılarak bir başka olayın anlatılması teknikleri , televizyon ve film izleme alışkanlığı kazanmış günümüz çocuklarının gerek algılama  güçlerine gerekse anlatım becerilerine ilave ettikleri alışkanlıklar olarak  çocuk kitaplarında kullanı

8. KAVRAMLAR

Çocuklar , kavramları anlamakta zorlanırlar.

İnsanlar kavramlar olmadan düşünemezler.

Küçük çocukların kavram bilgilerinin zayıflığı sebebiyle , çocuk kitapları özel bir teknikle  yazılmalıdır.

İyi seçilmiş bir anlatımda  kavramlar , çağrışım yoluyla verilmelidir.

Özne ve yüklem tek olmalıdır.

Argo söyleyişler ile  bol mecaz ve istiarelerden kaçınılmalıdır.

Edat ve  ve bağlaçlardan mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.

İmla ve anadil kaidelerine sıkı sıkıya bağlı kalınmalıdır.

  • DİL VE ANLATIM
  • Çocuk kitaplarında «çocuğa görelik» ilkesini belirleyen temel öge dil ve anlatımdı
  • Çocuklar, bebeklikten itibaren ninnilerle  anadilin  söz varlığıyla  tanışı
  • Daha sonra küçük yaşlarda maniler, bilmeceler, sayışmacalar , tekerlemeler, masallarla ve fabllarla söz varlıklarını geliş
  • Anadilin söz varlığını tanıtan ve dilin çeşitli özellikleriyle anlatım gücünü gösteren  çeşitli özellikleriyle anlatım gücünü gösteren  bir araç olarak çocuk edebiyatı yapıtları , çocuğun dil gelişiminde oldukça etkilidir.
  • Çocuklara yönelik yayınlarda güncel olmayan bir dil kullanılmamalı, argo ve küfürlü söyleyişlere yer verilmemelidir.
  • Canlı, hareketli, kısa cümle yapılarıyla gerçekleşen anlatım biçimleri kullanılmalıdı

ÇOCUĞA GÖRELİK İLKESİ NEDİR? 

  • ÇOCUĞA GÖRELİK İLKESİ

 

  • Çocuk edebiyatı kültürü içinde en duyarlı yaklaşımları çocuğa göre’lik ilkesi belirler.
  • Çocuğa göre deyince, çocuklar için yapılacak edebiyatın çocuğun büyüme ve gelişme çağlarına, psikolojisine, sözcük ve kavram bilgisine, algılama düzeyine uygun bir duyarlılık anlaşılmalıdı
  • Hangi yaş grubu dikkate alınarak edebiyat yapılıyorsa, çizgi-resimden edebiyata, çocuk dünyasının yansıtılması
  • Çocuğa göre’liğin ölçüsü ise çocuk bakışı ile belirlenir.

Çocukların kavramsal gelişimini destekler;somut ve soyut kavramları öğrenmelerini kolaylaştırır.

  • Resimli kitaplar, çocuğun belleğinde kavramların imgelerini oluşturur;kavramların görsel imgeleriyle çocuğun belleğine yerleşmesine olanak sağ
  • Çocukların duyu algılarını geliş
  • Söyleyiş ilkelerine uygun olarak okunan metinlerin çocuklar tarafından dinlenilmesi, onlara, ses ve sözcüklerin doğru boğumlandırılmasına yönelik bir deneyim kazandırı
  • Çocukların, dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini geliş
  • Çocukların dil bilinci ve duyarlığı kazanmasına yardımcı
  • Çocukların, nesneleri sınıflandırma, gruplandırma; kavram oluşturma, anımsama, dikkat etme, düşünme gibi bilişsel süreçlerini iş
  • Çocukların düş kurma becerilerini geliştirir; düşsel serüvenlere çıkmada onlara arkadaşlık eder.Çocuklara, gülme, eğlenme, oynama fırsatı yaratı
  • Çocuğu içinde yaşadığı toplumun insan ilişkilerini tanıtır, bu ilişkileri okuduğu farklı kültürleri tanınan kitaplardaki insan ilişkileriyle karşılaştırma olanağı yaratı
  • Çocuğun kendini tanımasına, değerli bulmasına yardımcı
  • Toplumlarda kabul gören, daha çok benimsenen; kabul görmeyen, karşı çıkılan tutum ve davranışların sezilmesine yardımcı
  • Çocuklar sanatçının kurguladığı olayların kahramanlarıyla özdeşim kurarak iyiye, güzele, doğruya yönelirler; sanatçının yarattığı insana özgü duygu yoğunluğu ile kıskançlık, nefret, düşmanlık gibi duygulardan arı
  • Kitaplar çocuklara, anne, baba, kardeş dışında ilişki kurabileceği yeni arkadaşların, komşuların yer aldığı çevreyi tanıtıBu ilişkileri, içinde sorunların, sevinçlerin, dayanışmanın, paylaşmanın olduğu değişik durumlarla örneklendirerek çocuk için, yeni yaşam kesitleri oluşturur.
  • Kitaplar, çocuklara, kendileriyle, çevresindeki yetişkinlerle, arkadaşlarıyla, kardeş / kardeşleriyle yaşayabileceği sorunların çözümüne ilişkin ipuçları
    • Çocuklar, kitaplarda karşılaştığı kahramanlarla; insanların farklı farklı işler yaparak yaşamlarını sürdüklerini, değişik kişilik özelliklerine, duygu ve düşüncelere sahip olduklarını olabileceklerini anlar.
    • Kitaplar , sanatçı bakış açısıyla, geleneksel anlayışın dışına taşarak kız ve erkek çocukların bir çok işte nasıl başarılı olabileceğini özgün kurgularla gö
    • Kitaplarda, yaratılan kahramanlarla, birçok konuda, amaca uygun karar vermen yolları ve aşamaları örneklendirilir;çocuklara bu kararları değerlendirme olanağı yaratılı
    • Çocuğun kısa yaşam deneyimini, değişik kültürlerin ve coğrafyanın özelliklerini sunarak zenginleş
    • Kitaplar,çocuğun her an ulaşabileceği, yalnızlığını giderebileceği, söyleşebileceği bir arkadaş olma işlevini yerine getirir.
  • ( Sedat Sever, Çocuk ve Edebiyat, s. 61-62 )
  • ÖMER SEYFETTİN
    ANT
  • Öykümüzün dili ilk sayfalarda açık ,sade,netken son sayfalara doğru uzun,karmaşık cümleler kullanılmıştıKullanılan bazı kelimeler çocuğun anlayamayacağı türden kelimelerdir. Örneğin; ”seraplaştı, vehim, mütelezziz, taninli, heyhat, fecir, mikyassız kavmiyetimiz, hadsi, müteaffin, hodkamlık,meyus,müteselli” gibi sözcükler bana göre çocuğa görelik ilkesini yansıtmıyor
  • 10 RESİM/ GÖRSELLİK
  • Resim, eserin içeriğini görselleştiren bir ö
  • Çocuk kitaplarında resim tek başına görsel bir unsur olarak kullanıldığı gibi metinle birlikte içeriği tamamlayan ve açıklayan , anlamı genişleten , zaman zaman da metne yeni anlamlar kazandıran estetik bir öge olur.
  • Çocuk kitaplarındaki resimlerin işlevini tam olarak yerine getirebilmesi için çocuk kitabı çizerlerinin , çocuğun dünyasını çok iyi bilmesi gerekir.
  • Çocuk kitaplarında sanatçı duyarlılığıyla yapılmış resimler, görme duyularını geliştirerek çocukların sanatsal taraflarının gelişmesine yardımcı
  • Bunun yanında çocukta çok boyutlu düşünme, algılama  ve belleğin daha etkili bir şekilde işlemesini sağlamaya da yardımcı
  • ÇOCUK YAYINLARININ ÖZELLİKLERİ
  • BİÇİM ÖZELLİKLERİ
  • Çocuk kitapları , okuyucu zümrelerinin özelliğine göre biçim açısından farklılık gösterir
  • Çocuğun yaşına ve seviyesine göre değişik boy ve ebatlardaki kitaplar dikdörtgen , kare veya minyatür şeklinde tasarlanabilir.
  • Renk itibariyle de siyah – beyaz veya renkli olabilir.
  • Bu kitaplarda çocuğun seviyesine göre fotograf veya resim kullanı
  • Tüm bu özellikler çocuğun yaşına, fiziksel ve ruhsal gelişim düzeyine uygun olarak belirlenir.
  • Okul öncesi ve okul cocuklarına bol resimli kitaplar önerilirken, ortaokul çağındaki çocuklara resimler azaltılı
  • Ergenlik dönemine geçildiğinde ise resim ve fotoğrafların oranı hatırı sayılır biçimde azaltılı
  • Çocuk yayınlarında görülmesi gereken biçim özellikleri şunlardır:
  • Gözü yormaması için parlak olmayan renkli kağıda basılır
  • Çocuk yayınlarında biçim ve içeriğin uygunluk göstermesi beklenir.
  • Çocuklar sürekli aynı boyutta hazırlanmış yapıtları okumaktan hoşlanmayacakları için farklı büyüklüklerde kitaplar hazırlanmalıdı
  • Kitapların ağırlık bakımından kolay taşınabilir ve kitap köşelerinin düzenlenmesine olanak sağlayıcı nitelikte olması
  • Kapak resimleri ilgi çekici ve içerikle ilgili olmalıdı
  • Çocuklara yönelik metinlerde kullanılan harflerin boyutu gözü yormayacak şekilde  en az 14 punto büyüklüğünde olmalıdı
  • Çocuk yayınlarında yer alan metinler, dilbilgisi bakımından kusursuz olmalı, yazımda ve noktalama işaretlerinin kullanımında kurallara uyulmalıdı
  • Çocuk yayınlarında yer alan resimler, sanat değeri taşımalı ve çocuğun dünyasına uygun olmalıdı
  • Bu resimler, metni açıklamak , yorumlamak, metni tamamlamak ve süslemek amaçlı kullanılı
  • Ayrıca bu resimlerin, metnin ve sayfanın en uygun yerine yerleştirilmesi gerekir.
  • İÇERİK ÖZELLİKLERİ
  • Bir edebiyat yapıtında içeriği oluşturan unsurlar ileti, konu, kahramanlar, plan, anlatım biçimi ve dildir.
  • Çocuk yayınlarında içerik bakımından şu özelliklerin bulunması gerekir
  • Yapıtlar, çocuğun dünyasına ve ruhsal gelişimine uygun olmalıdı
  • Bu yüzden yaş ve düzey göz önünde bulundurulmalıdı
  • İnsan ve yaşamına öncelik veren aile, yurt, ulus, insanlık sevgisi konuları içerikte iş
  • İçerik , ulusal ve evrensel kültür değerlerine karşı sevgi ve saygı bilincini geliştirmeye  yönelik olmalıdır
  • Masal, şiir, destan , efsane gibi türlerin dışındaki türler gerçeğe uygun olmalıdı
  • Yazarlar bilgiyi doğrudan vermek yerine çocuğun kahramanları model alarak gereksinimlerini karşılayacak şekilde sunmalıdır
  • Yapıtlarda güldürü ögelerine geniş bir şekilde yer verilmelidir
  • ÇOCUK KİTAPLARININ ÇOCUK GELİŞİMİNE ETKİSİ
  • DİL GELİŞİMİNE ETKİSİ
  • Çocuk kitapları , okul öncesi döneminden başlayarak dilsel becerilerinin edinilmesinde önemli katkılar sağlayan araçlardı
  • Çocukların anadili ediniminde öykünmenin işlevi büyüktür
  • Okul öncesi dönemden başlayarak yüksek sesle okunan öyküler, çocuklara dilin etkili kullanım örneklerini sunarken dille ilgili kuralları , dilin yapısını
  • Anlatım imkanlarını gösterir ve onların söz varlıklarını geliş
  • BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ
  • Araştırmacılar biliş kavramını algı, bellek, usa vurma, düşünme ve kavrama süreçleriyle iliş
  • Bu süreçlerin gelişiminde çocuk edebiyatının gözlemleme, uygulama, eleştiri yapma olanakları etkin rol oynar.
  • KİŞİLİK GELİŞİMİNE ETKİSİ
  • Çocuk kitapları yaşamda karşılaşılabilecek sorunlara ilişkin çözüm önerilerini sanatçı duyarlılığıyla gösteren kaynaklardı
  • Bu kitaplarda çeşitli yaşam biçimleri, değişik kişilikte insanlar, farklı kültürler yer alı
  • Böylece çocuğun yaşam deneyimi kazanmasını sağ
  • Okuma alışkanlığını kazanmış çocukların kendisini ve çevresini çevresindeki farklı kişilikleri, anlama becerileri geliş
  • TOPLUMSAL GELİŞİME ETKİSİ
  • Çocuğun en önemli gelişim süreçlerinden biri de toplumsallaşmadı
  • Toplumsallaşma bireyin ait olduğu toplumun ya da grubun değerlerini davranışlarını kazanma ve o grubun etkin üyesi haline gelme sü
  • Nitelikli çocuk kitapları, ait oldukları toplumun , toplumsal ve kültürel degerlerini yansıtı
  • Yazarlar bu eserlerde yasadıkları toplumun benimsedikleri ya da karşı çıktıkları degerlerini kahramanları aracılığıyla okura sezdirir.
  • Çocuklar masal, öykü, roman gibi türlerde kahramanların kendisiyle, çevresiyle, yasadığı toplumla ilişkilerini, davranışlarını görür ve yaşadığı topluma , dünyaya uyum için kendisine gerekli olacak  toplumsal becerileri edinir.
  • ÇOCUKLARIN RUHSAL İHTİYAÇLARI
  • GÜVEN İHTİYACI:
  • En temel ihtiyaçlardandı
  • Maddî ihtiyaçlar olarak kendini gö
  • Anne- baba kucağında başlar, kendine rahatlık veren nesnelere sarılma yoluyla giderilir.
  • Çocuk yalnızca güven içinde olmamalı, bunu hissetmelidir de.
  • Yeme, uyuma ve bir varlığa bağlanma bu ihtiyacı karşılar
  • SEVME VE SEVİLME İHTİYACI:
  • Bu ihtiyaç başkalarıyla olan ilişki ve davranışları
  • Engellendiği takdirde onun yerine geçecek başka davranışlara yö
  • Olmaması/eksikliği durumunda ruhsal bozukluklara sebep olabilir.
  • Çocuk sevgiyi ailesinde bulur. Aile ilişkileri çocuğun sağlam bir ruhsal temeli olmasında önem taşı
  • Bu durumda çocuklar kendilerine karşı güvenli, başkalarına karşı da inançlı İleride arkadaşlarına da bağlı çocuklar olurlar.
  • Bu duyguyu kazandırabilmek için aile ilişkisini konu alan edebî eserlerin tercih edilmesi gerekmektedir.
  • BİR GRUBUN ÜYESİ OLMA İHTİYACI:
  • Bir grubun kabul edilen üyesi olmak her insanın ihtiyacıdı
  • Benmerkezci olan çocuklar kendisini bu yolla ailesine kabul ettirir.
  • Çocuk için ilk grup ailesidir. Daha sonra oyun arkadaşları ardından da okul arkadaşları önemli gruplar arasında yer alı
  • Burada özdeşlik duygusu hakim bir rol oynar.
  • Arkadaşları, okulu, yaşadığı şehir, ülkesi ve sonra da milletiyle özdeşlik kurar.
  • Bu duyguları gençlik döneminde insanlık kavramıyla destekler.
  • Çocuklar için kitap seçilirken buradaki düzene dikkat edilmesi gerekir.
  • BAŞARMA İHTİYACI:
  • Buna yeterli olabilme ihtiyacı da diyebiliriz.
  • Önemli güdüleyicilerden biridir.
  • Emekleme safhasından başlar, görsel keşiflerle devam eder.
  • Mutluluğun ve uyum sağlamanın yollarından biridir.
  • Yeterli olmayı başarmak, kabul edilmeye doğru atılan bir adımdı
  • DEĞİŞİKLİK İHTİYACI:
  • Bu ihtiyaç, daha çok oyun yoluyla giderilir.
  • Çok çalışan çocuklar dinlenme ve oynama ihtiyacı
  • Gevşeme ve eğlenme yoluyla bu ihtiyaçlarını Buldukları her değişik ortamda çocuklar daha hareketli olmaya başlarlar.
  • Çocuklarda değişiklik ihtiyacını karşılamanın bir yolu da, yaş gruplarına ve ilgilerine göre, yetişkinlerin rehberliğinde seçilen edebî türlerle sağlamaktı
  • Herhangi bir problemi olan çocuk bu tür eserler vasıtasıyla değişik âlemlere girebilirler.
  • Bunlar, problemi çözmekten çok bir süreliğine çocuğu bunlardan uzaklaştırmaya yararlar.
  • ÖĞRENME İHTİYACI:
  • Bu ihtiyacın temelinde merak duygusu vardı
  • Araştırma ve emin olma isteği zekânın bir gö
  • Öğrenme isteği temel bir açlıktı Kitaplar bunun giderilmesinde vazgeçilmez yardımcı unsurlardır.
  • Burada da seçilecek eserlerin konularına dikkat edilmesi gerekmektedir.
  • ESTETİK İHTİYACI:
  • Doğuştan gelen bir duygu olmasına rağmen gerçek gelişimini çocukluk döneminde tamamlar.
  • Karşılaştığı materyaller ve onların nasıl gösterildiğine bağlı olarak geliş
  • Dolayısıyla burada çevrenin etkisi ö
  • Çocukta kendini süslemeyle ortaya çı
  • Bazılarında ömür boyu hiç gelişme gö
  • Bazıları ise, kendi kişiliğini aşarak sanatta güzelliği aramaya baş
  • Çocuk büyüdükçe bu duygu bilinçli bir hâle gelir.
  • Seçilecek iyi edebî eserler bu duygunun giderilmesine/gelişmesine yardımcı
  • Çocuk edebiyatı öğretiminde yapılmaması gerekenler nelerdir ?
  • -çocuk edebiyatı öğreticisi,çocuk edebiyatı tarihini anlatır gibi anlatmamalı.
  • -ders, çocuk ve çocuk edebiyatı kuramları ile sınırlanmamalı
  • ( Kuram ve uygulama birlikte gerçekleşmeli).
  • -öğrencinin örnekler üzerinde tartışma isteği geri ç
  • -çocuk edebiyatı türlerinde yalnızca iyi-nitelikli örnekler incelenmeli.
  • -örnekler ( nitelikli-niteliksiz ) yöntemsiz,okutulmamalı.
  • -belletici ve ezberci yaklaşımdan uzak durulmalı.
  • -örnekleri edebiyat,sanat ve estetik değerlerinden soyutlayarak tanıtmamalı.
  • -öğretimin amacını edebiyat okuru yetiştirme amacından uzak tutmamalı.

 

 

  • Gerçek Hayat Bilgisi: Çocuk Hakları
  • Doğan her çocuk güzel bir dünyada y aşama hakkına sahiptir.
  • M edeniyetler ve toplumlar,çocuğa en iyi şeyleri hazırlama ve sunma ödevi ile yükümlüdü
  • Çocuğa yönelmek insanlığın biricik ö
  • Çocuk felsefemizin esası:Bir çocukta bütün çocukları görmek ve bütün çocuklara karşı sorumluluk hissetmek.
  • Çocuk ödevi ise haklarını bilen çocuklar yetiştirmekle gerçekleş

 

 

 

  • Çocuk Hakları tanımı:

 

  • Belirli bir eylem ve davranışlardan koruma,belirli şeyleri yapabilme,kendini ifade edebilme ve kendi hayatını ilgilendiren konularda söz sahibi olma ve belirli şeylerden ya da hizmetlerden yararlanma hakları olarak tanı ( Unicef Tanımı )

 

  • Çocuk Haklarının Üç Temel Hedefi
  • Her çocuğun hayata mümkün olan iyi bir başlangıç yapması.
  • Her çocuğun nitelikli eğitim alması.
  • Her çocuğun potansiyelini geliştirmesi ve katkıda bulunması.
  • 11-14 Yaşları Arasında İlgi Duyulan Kitap Türleri:
  • 11-12 yaş dönemi:Bu dönemde , kız ve erkek çocuk arasındaki ilgi farklılaşması iyice belirginleşmişErkek çocuk sporla yakından ilgili olup,macera arzusu da arttığından bol bol macera romanı okur.Kız çocuk ise daha hayalperest ve romantik olmuştur.Her iki grubunda sözcük ve kavram bilgileri oldukça gelişmiştir.
  • Bu yaştaki çocukların değerli / değersiz ayırımı yapmadan ellerine geçirdikleri her şeyi okuduklarını,yani okuma arzusunun dorukta olduğunu görüBu bakımdan,tarih,biyografi,hayvan hikayeleri,efsaneler,doğa ve fen konularındaki kitapları okurlar;fen kitaplarındaki deneyleri yaparlar.Ayrıca gülmek için de okurlar.Çizgi romanda bu dönemde en çok okunan bir türdür.
    • 11-14 yaş dönemi:Çocukluktan yetişkinliğe geçiş devri olan bu dönemde çocuk ya içine kapanmakta,ya da isyankar bir tutum sergilemektedir.Bu yaşlarda çocuklar,örnek alacakları kahraman ararlar.Bu bakımdan en yararlı eser türü
  • Erkek çocukları,sporun yanında fen kitaplarına ( taşıtların,iletişim araçlarının,bilgisayarların nasıl yapılıp,nasıl çalıştığı gibi ) ilgi duyarlar.M acera romanları,sporla ilgili dergileri okurlar.
  • Kız çocukları ise romantik eserleri,meslek hikayelerini ve dedektif romanlarını
  • Ayrıca,evcil hayvanlarla ilgili realist eserler,tarihi romanlar,ince mizah içeren kitap ve dergilerden zevk alı
  • Koleksiyon merakı da bu yaşlarda çok artar.
  • İlgileri çok çeşitli,fakat kısa sü
  • Hayal kurma güçleri idealizme doğru dönüşmüştü
  • Otoriter yaklaşım nedir ?
  • Yazarın kendi görüşünü ve eleştirisini okuruna zorla benimsetecek derecede olayları tek yanlı sunması ,anlatımında duygusal ve retorik efektler kullanarak kitabın vardığı sondan başka olasılığa yer vermemek,otoriter anlatımın göstergelerindendir
  • Selahattin Dilidüzgün,Çağdaş Çocuk Yazını, s. 79-80
  • ELEŞ TİREL GERÇ EKÇİLİK
  • Önce, buyurgan ve eğitsel gerçekliğe karşı antiotoriter yaklaşım belirdi.
  • “Yeni gerçekçilik anlayışının doğurduğu antiotoriter çocuk edebiyatı,”çocuğun sosyal,duygusal yaşantılarını,onun günlük yaşamı içinde gösterme” amacındadı

 

İlk örneklerinden biri:

 

  • Kim Tutar Salatalık Kralı / Christine Nöstlinger

 

 

  • Hans-Heino Ewers’e göre, antiotoriter çocuk kitaplarında ağırlık “daha çok yazarın tutumuyla ilgili”

 

 

 

  • Antiotoriter çocuk kitabının sınırlarını,”başta yazarın okuruyla kurduğu ilişki ve olayları sunuş biçimi,daha sonra da ele aldığı konunun kendi içindeki özellikleri”

 

  • Antiotoriter yaklaşımın ilk örneği Astrid Lindgren’in “Uzun Çoraplı Kız Pip” kitabı kabul edilir.

    Antiotoriter yaklaşımı özetleyen çocuk gözüyle yetişkinlere eleştiri yönelten Alman yazar Susana Kilian’ın şiiri:

  • Çocuk Olmak Güzel mi ?
  • Şunu yap ! Bunu yap !
  • Ona elini sürmesene !
  • Biraz acele etsene !
  • Ayaklarını çeksene !
  • Öyle yan oturmasana !
  • Tanrım, ne kadar aptalsın !
  • Lokmaları öyle tıkınmasana !
  • Şarkı söylemeyi kessene !
  • Sen yalnızca para aşırırsın !
  • Hoplayıp zıplamayı kessene !

Beni deli ediyorsun !

Yerlere çömelip duruyorsun !

 Demek yine kırık not !

Git de bira getir artık !

Her şey burnunu sokmasana !

Bunları kendinde yaparsın !

O kadar yaylanıp oturma !

Şimdi hiç zamanım yok !

Ağlamayı kes artık !

 Canımı da sıkma !

Kapıyı yavaşça kapat !

Beni rahat bırak !

 Çocuk olmak güzel mi !

Çocuk olmak berbat !

  • Çeviri:Selahattin Dilidüzgün Çağdaş Çocuk Yazını, s.80-81
  • GERÇ EKÇİ ÇOCUK KİTAPLARI
  • 1)Genç kız kitapları
  • 2)Serüven kitapları
  • 3)Sorun odaklı kitaplar
  • Genç Kız Kitapları
  • En genel çizgileriyle kız kitapları,okur olarak kızları amaçlar,onların kendine özgü
  • büyüme,toplumsallaşma,fizyolojik ve psikolojik değişimlerine ışık tutacak kitaplardıBunun ötesinde baş kişileri çoğunlukla kızlar olan bu kitaplar,kızların ilerideki aile,okul ve meslek yaşamlarına göndermeler  yaparak rollerine hazırlanmalarını sağlar.
  • Karl Ernst M eier, Çağdaş Çocuk Yazını,naklen, s. 94
  • Serüven Kitapları
  • Çocuğun düş gücünün ve içindeki eylem,gerilim ,heyecan dürtülerin yoğunluğundan kaynaklanan,serüven duygularını karşılayan kitaplardı
  • Karl Ernst M eier
  • S orun Odaklı Çocuk Kitapları

 

  • Okurun hayatında önem taşıyan değerlerin sorunların konu edildiği ve çocuğun içinde yaşadığı sorunları doğru anlamayı içeren bir edebiyat yaklaşımı”
  • Karl Ernst M eier
  • S orun odaklı kitaplar;

 

  • Okuma motivasyonunu artırır ve edebiyat eğitimine katkı sağ
  • Bireysel gelişimi destekler.
  • Toplumsal gelişimi olumlu etkiler

     Bireyin sorunlarıyla yüzleşmesini kolaylaştırır. Örnek: Aslanlarını Arayan Çocuk / Peter Hartling

  • Fantastik Edebiyat
  • Fantastik edebiyat otoriter ve gerçekçi çocuk kitaplarına karşı tepkiden doğan bir tü
  • yüzyılın ikinci yarısından sonra ilk örnekleri ortaya çıktı.
  • (ilk örnekler:Pinokyo,Alis Harikalar Diyarında Çağdaş bir örnek: Uzun Çoraplı Kız Pipy ).
  • OKUR YAKLAŞ IMI KURAMI
  • Okur yaklaşımı kuramı okuyucunun metinle iletişime girme sürecine dayalı bir yaklaşımı içerir:
  • Okur yaklaşımı, okurun,
    • okuduğu metinle ilgili düşünme işlemlerine yönelmesi,
    • metne yönelik tepkileri,
    • metnin kendisine hissettirdiği,
    • yazarın iletisini açıkça mı yoksa ima mı etmiş olduğu,
    • ve okurun metne nasıl yaklaşması gerektiğine dayalı eleştirel süreçleri kapsar.
  • Okur yaklaşımı kuramı, psikoloji, dilbilim, sanat, edebiyat ve eğitimbilimle ilgili öğreti ve yöntemi iç
  • Bunlardan bir kısmı,

 

  • okurun metne yaklaşımı ve metnin okuru nasıl etkilediğiyle,
  • bir kısmı da metne bakış açısının sosyal ve kültürel boyutuyla ilgilenir.

 

  • Okuma ve okuduğuna tepki-karşılık verme ya da yaklaşma sürecini içerdiği iki yaklaşımın ortak yönüdü
  • Okur neler yapar ? ( okuma işlevi )
  • M etine kişisel yaklaşır:bilgi edinmek ve/ya da kişisel (estetik) doyum için…
  • (Burada estetik doyum dedikleri örneğin, çocuğun hikayeyi sevip sevmediği ya da hikaye karakteri yerinde olsaydı ne yapardı gibi yaklaşımlar)
  • Kişisel yorumda bulunurken kendi geçmişini yoruma katması.
  • Kendi hayat deneyimlerini, öğrenimlerini yansıtarak çıkarım sağladığından dolayı metinden anladığına ve yorumuna yeganelik (benzersizlik) getirir.Bu da demektir ki ne kadar okuyucu varsa o kadar da farklı yaklaşımlar ve yorumlar olacaktı
  • M etni düşünürken ve yorumlarken kendi deneyimlerini katarak yazarın ne demek istediğini anlamak ya da yorumlamak.
  • M etne açık olarak yorumda bulunmak:( Bunlar metin hakkında konuşmak, çizmek, resim yapmak, rol oynamak, seslendirerek okumak gibi).
  • Öğretmen neler yapar ?

 

      Bu metni neden okudukları hakkında çocuklarla konuşmak (çocuklar okuyuculardır bu bağlamda).

  • Çocukların (okuyucuların) metne yaklaşımını sağlamak için gerekli ortamı hazı
  • Öğrencilerin metin ile kendi deneyimleri arasında ilişki kurmasını sağ
  • Bu ilişkiyi kurmalarını sağlayacak sorular sorması ve tartışma ortamları yaratması ve farklı cevaplar alması (bunlar kişisel yorumlar ve yaklaşımlar olduğu için farklı yorumlara açık olması gerekir).
  • Edebiyat tartışmaları oluşturmak ( Burada öğretmen, entellektüel tartışmalara başlangıç yapmış oluyor ).
  • ÇOCUK EDEBİYATININ GELİŞİMİ
  • Batı dünyasında çocuk edebiyatı ninniler ve büyükler tarafından anlatılan masallarla baş
  • Eski zamanlarda hiç kitap yoktu. Kabilelerdeki hikaye anlatıcıları kültürün, adetlerin, değerlerin ve tarihin birer koruyucusuydular.
  • Hikaye anlatma asırlar boyunca bir nesilden diğerine bir toplumun geleneklerini ve inanışlarını aktarmanın temel yöntemi olmuş
  • O devirlerde anlatılan hikayeler aslında büyükler iç Ama çocuklar da bunları dinleyip kendilerine uygun olanları benimserlerdi.
  • Daha sonraları halk ozanları bu hikayeleri derleyip, toplumdan topluma taşıdı Balat yani şarkıyla hikaye anlatma, destan, epik gibi halk masalı türleri de böyle oluşmuştur.
  • yüzyılda İngiliz matbacı Caxton ilk defa büyükler için küçük cep masalları basmıştır. Heyecan ve macera içeren bu kitapları İngiliz toplumunun halk tabakası okumaktaydı.
  • Üst kesim ise Horn Book adı verilen ve boynuzdan yapılmış koruyucuların içine yerleştirilmiş bakır levhalardan oluşan kitapları okuyorlardı.
  • yüzyıla gelinceye kadar İngiltere’de aşırı dinci bir akım olan Quakerizm vardı. Bu akım çocukların son derece sıkı bir disiplinle yetişmesini savunuyordu.
  • Çocuklar için hazırlanmış kitaplar daha çok İncil’den kaynaklanan kitaplardı ve hikayelerin sonu hep ölümle bitiyordu.
  • Bu çocuk kitapları karamsarlık ve dindarlık aşılı
  • Bu sıralarda Fransa’da Charles Pearault 14. Lui döneminde çocuk kitaplarının babası olarak anılmaktaydı
  • Halk ağzında dolaşan masalları toplayıp, kısaltarak çocuklar için 1697 yılında basmıştı
  • Bunların içinde “Kül Kedisi”, “Parmak Çocuk”, “Mavi Sakal”, “Kırmızı Başlıklı Kız”, “Çizmeli Kedi”, Uyuyan Güzel” gibi eserler vardı
  • Böylece ilk kez Fransız çocukların kendilerine ait kitapları olmuş
  • Bu kitaplar önce İngiltere’de sonra da Almanya’da basıldı İngiltere’de bunları John Newberry İngilizce’ye çevirip , 1727 yılında “Tales of Matter Goose adı altında yayınladı.
  • Gerek İngiltere’de gerekse Fransa’da çocuklar için yazılan kitaplar bu dönemden sonra artış gö
  • Daha sonra kitaplar bildiğimiz gibi basılmaya ve ciltlenmeye başlamıştı Çocuklar Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe’su ve Jonathan Swift”in Gulliver’in Gezileri gibi yetişkin kitaplarını benimsemişlerdir.
  • 1744 yılına kadar John Newbery”nin “A little Pretty Pocket book” isimli kitabı yayınlandı (Küçük Şirin Cep Kitabı).
  • yüzyılın ikinci yarısında Sarah Trimer ve diğer yazarlar başlamış olan bu öğretici, eğitici geleneği sürdürdüler.
  • Çocuk kitapları sözel geleneklerden beslenen ve derlenerek bir araya getirilen hikayelerdir.
  • Ayrıca Joseph Jacobs tarafından kayda geçirilerek korunan İngiliz masallarının yanısıra Grimm Kardeşler tarafından derlenmiş olan Alman hikayeleri de mevcuttur.
  • yüzyılda İngiliz Edward Lear tekerleme türü şiirlerden oluşan “Book of Non Sense” isimli bir kitap yazdı.
  • Çocuk edebiyatına neşe ve yaşama sevinci getiren bu kitap çok tutulmuş
  • Çocuk kitaplarındaki gelişme 19. yüzyıla kadar yavaş olmuş Bu dönemde düşünceleri yaygınlaşan J.J Rousseau’nun eğitim teorisi yanlış anlaşılmış ve pek çok didaktik içerikli eser ortaya çıkmıştır.
  • 19 yüzyılda çocuk kitaplarının konuları genişletilmiş
  • Loise May Alcott’un “Küçük Kadınlar”ı aile hikayelerini popüler hale getirmiş
  • Robert Louisse Stevenson’un “Define Adası” da aynı etkiyi macera hikayeleri açısından yaratmıştı
  • 20 yüzyılın başlamasından hemen önceleri Anna Swell’in “Siyah İnci” gibi hayvan hikayeleri ve Lewis Carroll’un “Alice Harikalar Diyarında” gibi fantazileri o güne değin varolan kitap türlerini genişletmiş
  • yüzyıl sonlarına doğru özellikle küçük çocuklar için yazılan dergiler ortaya çıkmaya başladı.
  • Çocuklar için yazılanların öğretici olmak zorunda olmadığına inanan Mary Mapes Dadge “St Nicholas” isimli derginin editörlüğünü yapmıştı
  • yüzyıl başlarında Lucy Sprague Mitchellin The Here and Now Story Book isimli kitabı ile yetişkinler ilk defa çocukların küçük yetişkinler değil başka varlıklar olduğu fikriyle karşılaştılar.
  • Bu dönemde çocuk edebiyatındaki çeşitlilik genişlemeye devam etmistir. Bu yüzyılın başlarında C.B Falls’un ABC isimli kitabının resimleri kaliteli ağaç oyma tekniğinin örneklerini içeriyordu ve yeni gelişen teknoloji olanaklar resimli kitaplara yönelişi kolaylaştırı
  • Rudyard Kipling çocuklar için mizahın önemli olduğunu düşünü 1902′de yayınlanan “Just so Stories” adli kitabı bugün de popülerdir
  • Beatrice Potter aynı yıl “The Story of Petter Rabbit” isimli kitabıyla edebiyata hayvan öykülerini sokmuş
  • O zamandan itibaren de hayvan hikayeleri çocuklarin en sevdigi tür olmuş
  • Daha sonra dünyanın tüm ülkelerinde çocuk edebiyatı örnekleri her gün biraz daha gelişerek ve artarak yayınlanmaya başlamıştı
  • Çok eskiden öykü kitapları yokken, halk ozanlarının anlattığı destanlar, cin, peri ma­salları, yiğitlikleri dillere destan olmuş şöval­yelerin, eşkıyaların maceraları, sözde konu­şan hayvanların öyküleri dinlenir, bu öyküler anlatıla anlatıla ezberlenirdi.
  • Çocuk edebiyatı batı dünyasında ancak 18. yüzyılın ikinci yarısında bağımsız bir edebiyat kimliği kazandı.
  • yüzyıl başlarında Fransızca’ya, 19. yüzyılda İngilizce’ye çevrilen Binbir Gece Masalları da bütünüyle olmasa bile içinden seçilmiş bazı masallarla tüm dünya çocuklarının her dönemde vazgeçmeden oku­dukları yapıtlar olma özelliğini kazanmıştır.
  • Alaeddinin Büyülü Lambası, Gemici Sinbad’ın Serüvenleri, Ali Baba ve Kırk Haramiler gibi Binbir Gece Masalları’ndan alınıp çeşitli dillere çevrilen ve resimlerle süslenen seçme masallar doğu toplumları kadar batı toplum­larında da benimsenmiş ve yaşamın her ala­nında etkileri görülmüş örnekler arasındadır (bak. Binbir Gece Masalları).
  • Gene 18. yüzyılın başlarında, bugün çocuk edebiyatı klasikleri arasına giren birkaç kitap yazıldı. Bunlardan ikisi, Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe (1719-20) adlı romanı ile Jonathan Swift’in Güliver’in Gezilerindir (Gulliver’s Travels; 1726). Bu yapıtlar son derece ilginç ve heyecan verici oldukları için hâlâ
  • Oysa ikisi de özellikle çocuklar için yazılmamıştı. Güliver’in Gezileri zamanın düşünce ve adetlerinin saçmalığını göstermek amacını güdü
  • Çünkü yüzyılın orta­larına gelinceye kadar çocuklar büyüklerin küçük bir modeli sayılır, yetişmeleri için özel bir çaba gösterilmezdi. John Locke ve Jean-Jacques Rousseau gibi Aydınlanma Çağı dü­şünürlerinin öne sürdüğü tezler (bak. Aydınlanma Çağı),
  • Sanayi Devrimi’nden sonra orta sınıfların güç kazanması ve kadınların eşit haklar mücadelesi gibi bir dizi tarihsel olay sonucu, çocuklar büyüklerden değişik varlık­lar olarak algılanmaya başlandı.
  • Çocuk edebi­yatının gelişmesi de çocuğun kendine özgü bir varlık olarak kabulünden sonra gerçekleşti ve
  • William Blake,
  • Lewis Caroll,
  • Louisa May Alcott,
  • Mark Twain,
  • Carlo Collodi,
  • Hans Christian Andersen gibi yetenekli yazarların katkılarıyla güç
  • İngiltere
  • yüzyılda Avrupa’da Johannes Gutenberg’in bulduğu basım yöntemini İngiltere’de uygulayan William Caxton özellikle çocuklar için öykü kitapları basmayı düşünmemişti.
  • Oysa yayımladığı kitapların çoğu aile büyükleri kadar çocukların da ilgisini ç
  • Okuma yazma bilen yetişkinler bu öyküleri çocuklara yüksek sesle okurlardı.
  • Caxton Ezop Masallarını İngilizce’ye ç Ayrıca kahramanlık öykülerinin yer aldığı birçok kitap yayımladı.
  • yüzyılın ikinci yarısında ise, Fransız düşünür Rousseau’nun görüşlerinin de etkisiyle İngiltere’de çocuk eğitiminde öğreticilik akımı önem kazandı.
  • yüzyılda, çocukların okuması için amaçlanan yeni bir öykü türü olan “peri masalları” ortaya çıktı
  • Bunlar Frans Charles Perraultnun 1698de yayımlanan Les Contes de ma mère lOye (1698; Peri Masalları”) adlı bu kitap
  • “Külkedisi”,
  • “Kırmızı Şapkalı Kız”,
  • “Mavi Sakal”,
  • “Uyuyan Güzel” ve
  • “Çizmeli Kedi” gibi hepinizin çok iyi bildiği ünlü çocuk öykü­lerini iç
  • Fransa
  • yüzyılda Jean-Jacques Rousseau Emil (1762) adlı yapıtında, çocuk eğitiminde öğreticiliğin ağırlık taşıması göm­ünü ileri sürerek, bu alandaki yayınları önemli ölçüde etkiledi.
  • Bu eğilim 19. yüzyılın büyük bir bölümünde etkisini sürdürürken, me de Segur’un torunları için yazdığı Bir Eşeğin Hatıraları (les memoires dune âne; 60) gibi romanlar çocuk edebiyatına duygusal bir boyut ve canlılık kazandırdı.
  • Bu dönem en önemli yazarı ise “bilimkurgunun babası” sayılan Jules Verne’dir
  • Ayrıca George Sand, Alphonse Daudet, Alexandre Dumas gibi önemli yazarlar da çocukk edebiyatına katkıda bulundular, ansız çocuk edebiyatı yüzyılda parlak bir döneme girdi
  • Andre Maurois’nın Şişko-Sıskalar’ı (Patapoufs et Filifiers) ile Antoine de Saint-Exupery’nin Küçük Prensi (le Petit Prince; 1943) bu dönemin sevilen çocuk kitapları arasındadı
  • yüzyılda çocuk ya­yınları arasında çizgi romanlar da tartışmasız bir yer tutmaktadır.
  • Örneğin Herge’nin 1929′da çıkmaya başlayan Tenten’i ile Goscinny’ nin Asteriks’i (1959) ve Red Kit gibi diziler çocuklarca çok sevilen ve izlenen çizgi roman­lardı
  • Almanya
  • yüzyılda gerçekleşen Reform hareketi, Almanya’da tüm alanları etkilediği gibi, ço­cuk edebiyatını da etkiledi.
  • Böylece çocukla­ra yönelik yapıtlarda öğretici ve dinsel ilkeler öne çıktı.
  • Daha sonra Aydınlanma Çağı’ndan başlayarak, çocuğun bağımsız bir kişiliği ol­ması gerektiği vurgulandı
  • İngiliz yazar Daniel Defoe’nun Robinson Crusoe adlı yapıtını Rousseau öğretisi paralelinde uyarlayan Joachim Heinrich Campe’nin Genç Robensonu (Robinson der Jüngere; 1779) bu yeni akımın en önemli ürünlerinden biriydi.
  • yüzyılın başlarında ise Romantizm Akımı’nın etkisine giren çocuk edebiyatın­da, giderek Almanya’nın zengin halk ede­biyatı kaynaklarına ilgi duyulmaya başlandı.
  • Peri masalı alanında en önemli adlar olan ve Grimm Kardeşler (bak. Grimm Kardeşler) olarak tanınan Jacob Ludvvig Cari ve Wilhelm Carl’ın 1812-15 arasında derledikleri masallar arasında Türkçe‘ye de çevrilen Hansel ve Gretel, Rapunzel, Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler ve Parmak Çocuk gibi ünlü masallar vardı
  • Dünya Savaşı öncesi ve sırasında durak­layan Alman çocuk edebiyatı, 1945′ten günü­müze kadar çok önemli bir gelişme göstermiş­tir.
  • Bugün çocuğun bağımsız kişiliğine verilen önem ve çocuk kurumlarının vardığı ileri dü­zey bakımından Almanya dünyanın en önde gelen ülkelerinden biridir.
  • Çağdaş Alman yazarlarından Erich Kâstner çocukların dünya­sını ciddiye alan, mizah yollu anlatımıyla çok sayıda çocuk kitabı yazmış bir yazardı
  • Toplu yapıtları 1959′da Gesammelte Schriften adıyla yayımlandı. Bunların içinden Noktacık ile An­ton, Uçan Sınıf, Palavracı Baron gibi birçok öykü Türkçe‘ye ç
  • İskandinav Ülkeleri
  • İsveç, Norveç ve Danimarka’da çocuk edebiyatı zenginlik ve yaratıcılık bakımından dün­ya ülkeleri içinde ön sıralardadı
  • İsveç’ te köklü bir çocuk tiyatrosu geleneği vardı Gerçek bir İsveç ulusal çocuk edebiyatı, daha 1751-53 yıllarında Kont Cari Tessin’in yazdığı peri masallarıyla başladı.
  • Ne var ki, Reform hareketinden beri sürmekte olan Alman etki­si 19. yüzyıla kadar çocuk edebiyatında da kendini gö Bu tarihlerden sonra İsveç’ te peri masalı geleneği yeniden canlandı.
  • Selma Lagerlöf’ün Nils Holgersson’un İsveç Ge­zisi adlı yapıtı, tüm öğretici içeriğine karşın, çocuklar için bir düş dünyası ya­ratı
  • Gene bu tarihlerde Laura Fitinghoff’un 1860′larda yaşanan kıtlığı konu alan ve çocuk klasikleri arasında yer alan Barnen fran Frostmofjallet (1907; “Yayla Çocukları”) adlı tarihi romanı yayımlandı.
  • 1920′lere kadar öğretici akımın etkisinde kalan İsveç çocuk edebiyatı, 1940′tan sonra birçok yetenekli yazarın ro­manları ve ressam yazarların resimli romanlarıyla önemli bir gelişme gösterdi
  • Bu dönem yazarları arasında Pippi Uzunçoraplı (Pippi Lângstrump; 1945,) yazarı Astrid Lindgren ve Daniel Doppsko’nun (1959) yazarı şair Lennart Hellsing sayı
  • Norveç’te çocuk edebiyatı alanında ün kazan­mış bir yazar çıkmamış olmasına karşın, daha 1830′lardan başlayarak özellikle çocuklara yönelik yapıtlar yazıldı. Bunların en önemlileri P. C. AsbjOrnsen ve Jorgen Moe’nun halk masalları
  • Danimarka’da ise dilimize Andersen Masal­ları adıyla çevrilen ünlü masalların yazarı Hans Christian Andersen’den sonra (bak. Hans Christian An­dersen) aynı düzeyde çocuk edebiyatı ürünleri görülmedi ve çoğunlukla Alman yayınlarından çeviri ve uyarlamalarla yetinildi.
  • Rusya
  • Tarihsel olaylar, Rusya’de çocuk edebiyatını 1917 öncesi ve sonrası olmak üzere bıçakla kesilmiş gibi iki döneme ayırı Devrim öncesi çocuk edebiyatı, büyük Rus edebiyatı ile karşılaştırılamayacak ölçüde zayıftı.
  • İvan Krilov’un fablleri, halk edebiyatının zenginliği ya da Tolstoy’un çocuklar için yazmış olduğu öy­küler bu yoksulluğu gidermekten uzaktı.
  • Rusya’da çocuk kimliği Avrupa’nın öteki ülkele­rinden de geç tanındığı için, çocuk edebiyatı­na yönelik çalışmalar ancak Ekim 1917 Devrimi’nden sonra, çocuğa verilen önemle birlikte geliş
  • Güzel resimli çocuk kitapları çok ucuz fiyatlarla çocuklara ulaştı. Genç beyinlerin beslenmesi için konular özenle seçilerek işlen­di. Çocuk edebiyatının gelişmesinde dünyaca ünlü yazar Maksim Gorki’nin önemli etkisi oldu.
  • Çocuk öykülerinin, yeni kültürü yarata­cak özgür düşünceli sanatçıların kaleminden çıkması gerektiğini vurgulayan Gorki, bu öykülerin çocuğun düş gücünü kamçılayıcı ve düşündürücü olması gerektiği üzerinde durdu.
  • Çocuk kitaplarında eğlendiriciliğin yanı sıra, bilgilendirmeye de önem verildi. Çocuk­ların sevdiği yazarlar arasında Yuri Kazakov, Samuel Marşak, Sergey Mihalkov ve Lev Kassil’i sayabiliriz. 1920-30 arasında masalla­ra gerçekdışı olmaları nedeniyle savaş açılmış­tı
  • . Bugün ise çağdaş çocuk edebiyatı çok çeşit­liliği ile dikkati ç
  • Latin Amerika
  • Latin Amerika ülkelerinin çocuk edebiyatı öğretici niteliği ile dikkati ç Kilise ile ço­cuğun aile ve okul yaşamı arasındaki yakın ilişki dinsel eğitime öncelik tanınmasına yol açmıştır.
  • Düşsellik ancak 1930′larda Brezilya ve Meksika çocuk edebiyatlarında belirmeye başlamış, gerçekçi bir yaklaşımla birlikte kahramanlık öğesi de çocuk edebiyatına girmiş­tir.
  • Halk edebiyatı kaynakları çok önemli bir esin kaynağı oluştururken, daha çok İspanyol efsanelerinin etkisi görü
  • Küba’da ise devrimden sonra çocuklar için sömürge ve devrim tarihini konu alan öyküler yazılmış; sosyalist ahlak ve davranış örneklerinin be­nimsenmesini hedef alan bir yayın politikası izlenmiş
  • Arjantin’de birtakım yerel halk öyküleri ve goşo adı verilen sığır çobanlarının yaşamlarına ilişkin öyküler çocuk edebiyatın­da önemli bir yer tutar.
  • Uzakdoğu
  • Batı ile Uzakdoğu arasında çocuk edebiyatı alanındaki gelişmelerde büyük bir fark vardı Yeni Gine gibi bazı yerlerde henüz sözlü ede­biyat geleneği aşılamamıştır
  • Hindistan, Fili­pinler, Sri Lanka ve İran gibi başka ülkelerde ise dille ilgili sorunlar edebiyatı olumsuz yönde etkilemiş
  • Çocuk edebiyatı yazarları sayıca batıdakinden daha azdı Çin’de, çocukları öykülerle ve şiirlerle eğitmek eğilimi 1950′lerden sonra ağırlık kazanmış, çok güzel resimlerle donatılmış kitapçıklar tüm çocukla­rın sahip olabileceği ucuzlukta, evlere, okullara, köylere kadar ulaştırılmıştır. Bunlar genellikle çocukları özverili ve çalışkan olmaya özendirici niteliktedir.
  • Japonya’da, özellikle II. Dünya Savaşı’ndan önce egemen olan aile ve atalara saygı gelenekleri edebiyatı engel­leyici rol oynamıştı Uzakdoğu ülkelerinin birçoğunda, batıda yayımlanan çocuk kitaplarını taklit etme eğilimi görülürse de, özgün nitelikte yapıtlar da yayımlanmaktadır.

 

  • Türkiyede Çocuk Edebiyatı
  • Türkiye’de çocuk edebiyatının gelişimi, dünyadaki edebiyatın gelişimiyle yakından ilgilidir.
  • Türkiye’de çocuk edebiyatının gelişimi, dünyadaki edebiyatın gelişimiyle yakından ilgilidir.
  • Bunlardan masal, bilmece, tekerleme, atasözleri, Nasreddin Hoca fıkraları daha çok evlerde, Karagöz ve Meddah biçimleri de kamusal alanlarda çocukların eğitim ve eğlencesine sunulurdu.
  • Tanzimat döneminde Kayserili Dr. Rüştü’nün 1859 yılında yazmış olduğu “Nuhbe-tül Etfal” isimli Arapça alfabe kitabının arkasında çocukları eğlendirmek amacıyla yazılmış olan çocuk hikayeleri, fabl çevirileri, kısa hayvan öyküleri vardı.
  • 1869 yılında Mümeyyiz adlı derginin her sayısı ayrı renk kağıt üzerine basılmıştı Bu dergide çocuklar için bilmeceler ve dizi romanlar mevcuttu.
  • Ahmet Mithat’ın “Hace-i Evvel” ve “Kıssadan Hisse” isimli kitaplarını bazılari ilk çocuk kitapları sayarlar (1871). Bu kitaplar çocukları eğlendirmek amacıyla yazılmıştı
  • 1883′de Çaylak Tevfik Nasreddin Hoca fıkralarını toplamıştı
  • Ne var ki o dönemde yazılı çocuk edebiyatı olarak fazla bir şey yoktu.
  • Sair Nebi’nin “Hayriyye” ve Sümbülzade Vehbi’nin “Lütfiyye” isimli eserleri tamamiyle didaktik biçimde ve şiir ş
  • Bu eserler büyüklere göre olduğu için çocuk edebiyatına girmemişlerdir
  • Türkiye’nin ilk çocuk kitapları Tanzimat dönemi yazarlarından Şinasi, Recaizade Ekrem ve Ahmet Mithat tarafından Fransızcadan çevrilen kısa şiirler ve hayvan hikayeler
  • Ziya Pasa, J.J.Roussea’niu “Emile” isimli eserini çocuklar için tercüme etmiş Bu arada Recaizade Ekrem ve Muallim Naci sırasıyla “Tefekkür” ve “Ömer’in Çocukluğu” isimli özgün eserleri çocuklar için yayınlamışlardır.
  • Yusuf Kamil Paşa Fenelon’dan yaptığı çevirileri “Tercüme-i Telemak” (1862) isimli eserinde yayınlarken, Vakanuvis Lütfü Daniel Defoe’nun “Robinson Crusoe” isimli eserini, Mahmut Nedim Jonathan Swift’in “Gulliver’in Gezileri” adlı kitapları ve Mehmet Emin de Jules Verne’in “Merkezi Arza Seyahat” ve “Balonda Beş Hafta Seyahat” adlı romanlarını çevirmiş
  • Bütün bu yapıtlar 9 yaş ve üzeri çocuklar için yazılmıştı Daha sonra pek çok yazar ve şair de çocuklar için kitap yazmaya başladılar.
  • Bunlar arasında Ahmet Rasim, Ahmet Mithat, Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin, Tevfik Fikret, Ali Ekrem Bolayır, İbrahim Alaattin Gövsa, Ali Ulvi Elöve ve Aka Gündüz sayı Cumhuriyetin ilanından sonra harf devrimi ile yeni bir dönem başlamış ve kitaplar yeni harfler ile tekrar basılmıştır.
  • Çocuk kitaplarında önde gelen isimler Reşat Nuri Gültekin, Mahmut Yesari, Peyami Safa, Abdullah Ziya Kazanoğlu, Ragıp Çalapala, Kemalettin Tuğcu gibi yazarlardı
  • Tanzimattan 1940 yılına kadar çocuk kitapları sayısında fazla bir artış görü Çocuk Esirgeme Kurumu 1943-46 yılları arasında çoğu çeviri olmak üzere yüzden fazla değişik kitap bastırtmıştır.
  • 1952den sonra yazılan eserlerde toplumsal içerikli hikaye ve romanların yer aldığı görülü 1950 yılından itibaren bazı okul ve kütüphanelerde çocuk kitabı haftaları ve sergiler düzenlenmeye başlandı.
  • Eflatun Cem Güney Açıl Sofram Açıl ve Dede Korkut Masalları ile çeşitli ödüller almıştı
  • 1964 yılında Vala Nurettin ve Nihal Karamanagralı’nın yazdığı Korkusuz Murat Doğan Kardeş Ödülü almıştı
  • Aynı dönemde Orhan Veli Kanık La Fontaine çevirileri ve Nasreddin hoca fıkralarını akıcı bir dille kaleme alı
  • Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın şiir kitabı
  • “Çocuk ve Allah”
  • “Açıl Sofram Açıl”,
  • “Balina ile Mandalina”,
  • “Okumayı Seven Ayı”
  • ve “Yaramaz Sözcükler”i,
  • Aziz Nesin’in “Şimdiki Çocuklar Harika”,
  • “Üç Karagöz Oyunu”,
  • “Pıtlatan Bal” adlı eserleri çocuklara hitap eden ve bu dönemde yazılmış
  • Cahit Uçuk
  • “Kırmızı Mantarlar “(1943),
  • “Üç Masal” (1944),
  • “Türk Çocuğuna Masallar” (1946),
  • “Ateş Gözlü Dev” (1946) ve
  • “Kurnaz Tilki “(1946), adlı eserleri yazmış ve
  • Türk İkizleri
  • “(1958) adlı eseri ile Hans Christian Andersen ödülü almıştı
  • Mümtaz Zeki Taşkın tiyatro eserlerinin yanısıra “Çocuklarımıza Resimli Şiirler” (1959),
  • “Çitlenbik Kız” (1975)
  • ve “Çocuklara Kahramanlık Hikayeleri” (1978) adlı eserleri yayınlanmıştı
  • 1960 yılında TDK ve Kültür Bakanlığı çeşitli yarışmalar dü
  • Rıfat Ilgaz “Hababam Sınıfı”,
  • “Küçük Çekmece Okyanusu” ve
  • “Cankurtaran Yılmaz”ı yazmıştı
  • Mehmet Seyda roman ve hikaye türünde
  • “Bir gün Büyüyeceksin”,
  • “Şeytan Çekiçleri”,
  • “Çikolata” ve
  • “Düşleme Oyunu”nu yazmıştı
  • Yazarlarımız bu yıllarda çocuk kitapları alanına önem verip,
  • öykü, roman, şiir yazmaya başlamışlarsa da pek azı başarılı olmuş
  • 1966′dan başlayarak çocuk kitaplarında gelişme görülü
  • Talip Apaydın
  • “Toprağa Basınca”,
  • “Dağdaki Kaynak”,
  • “Elif Kızın Elleri”,
  • Gülten Dayıoğlu
  • “Fadiş”,
  • “Dört Kardeştiler”,
  • “Suna’nın Serçeleri”
  • ve “Yurdumu Özledim”i
  • yazmıştı 1970lerden sonra çocuk edebiyatı hareketlenmiş ve çeviriler artmıştır.
  • 1966-67 yıllarında
  • “Ayşegül ve Ayşecik” dizisi Türkiye’ye gelene kadar resimli kitap hiç
  • Sadece Amerikan Board Neşriyat Dairesi (Red House) 1961 yayınları ile bu türde eserler veriyordu.,
  • İçerik açısından başarılı olanlar fiziksel ve resimleme yönünden başarılı olamıyorlardı.
  • Bu tercümelerin çoğu toplumumuza uymuyordu.
  • Can Göknil’in “Kirpi Masalı” ilk resimli çocuk kitabımızdı

 

Rate this blog entry:
1
Acikogretim edebiyat bitirdi, ogretmen, bilgisayar bagimlisi, siirsever insan. Tek dersi 100 ulke gezmeden olmemek.

Achievements

  • No comments made yet. Be the first to submit a comment

Leave your comment

Guest
Guest Pazartesi, 20 Ocak 2020