Ders özetleri ve deneme sınavları için tıklayın.

 

1. Dönem Ders Özetleri                                   2. Dönem Ders Özetleri
3. Dönem Ders Özetleri                                   4. Dönem Ders Özetleri
5. Dönem Ders Özetleri                                   6. Dönem Ders Özetleri
7. Dönem Ders Özetleri                                   8. Dönem Ders Özetleri

 

Facebook Grubumuza Katılıp Ders Çalışmak İçin Tıklayınız.

                     

Facebook Grubumuza Katılmak İçin Burayı Tıklayın

Kullanıcı Oyu: 5 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin
 

TANZİMAT DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI ll.

  1. ÜNİTE

1. Mizah sözcüğünün Türkçe karşılığı GÜLMECE’dir

 

2. Bir kimseyi, bir nesneyi ya da düşünüş biçimini yermek, toplumun ya da düzenin aksayan, kusurlu yanlarını iğneleyici bir dille eleştirmek amacı taşıyan manzum ürünlere HİCİV (alay) adı verilir.

3. Asıl söylenilenin tersini ifade etme sanatına İRONİ’dir

4. Mizah ile ilgili bilgiler

-Olayların gülünç, alışılmadık çelişkili yanlarını yansıtarak insanları düşündürmek isterken, bir tarafıyla insanların eğlenme ihtiyacına cevap verir.

-Asıl amaç, kişilerin ya da toplumların hayatında aksayan yanları, eksiklikleri göstermek abartılı bir dille onların yanlış taraflarını ortaya çıkarmaktır.

-Mizah yazarı yönetimin baskıcı ya da beceriksiz uygulamaları ya da toplumun aksayan yanlarını komik öğesi çerçevesinde sergileme, yerme yoluna gider.

-Mizah aksayan yanları zekânın gülümseyen tarafıyla sergileme ve gösterme yoluna gider.

-Mizah yıkıcı düşünceyi bünyesinde taşıyormuş gibi görünse de aslında yapıcı işleve sahiptir.

5. Mizahın iki temel işlevi Eğlendirmek ve aksayan yönlerini göstermektir.

6. Mizah ve hiciv arasındaki temel fark Mizah ve hiciv arasındaki ince çizgi bilinmelidir. Mizah öğesi öğesini ön plana çıkarırken hiciv komik öğesi aracılığıyla çarpıklıkları ortaya çıkarmaya ve yermeye yönelir.

7. Hiciv ile ilgili bilgiler.

-Hiciv genellikle kişinin kendisini başkalarından üstün görmesi, hak ettiğini düşündüğü konuma ulaşmaması sonucu ortaya çıkar.

-Hiciv yazarı mücadeleci kişiliği, haksızlığa, zulme, aksaklıklara kaşı duyarlılığı ile ön plana çıkar.

-Hiciv saldırmayı ve yıkmayı hedefler.

-Hiciv de muhatabını ağır bir dille eleştirmek ve yermek esastır.

-Hiciv yazarı, kıvrak zekâsı, cesareti ve sözü esirgememesiyle toplumda itibar görürken, yerdikleri kişi ve çevrelerin hışmına uğrar.

8. Halk edebiyatın da mizah ve hiciv türünde fıkra alanında önce çıkan isimler

-Nasrettin hoca                -İncili Çavuş   -Bekri Mustafa     -Bektaşi

 

9. Mizah ve hiciv türünün âşık geleneği içerisindeki karşılığı taşlamadır.

10. Hiciv türündeki eserler ve yazarları

-Şeyhi / Harname            -Fuzuli / Şikâyet-name

-Bağdatlı Ruhi / Terkib-i Bend    -Nef’i /Siham-ı Kaza

-İzzet Molla / Mihnet-keşan

11. Fakiri’nin şehrengiz özelliği taşıyan hiciv türündeki eseri Risale-i Tarafat’tır.

12.Tanzimat döneminde mizah ve hicivle ilgili bilgiler

-Türün gelişmesinde gazete ve dergiler etkili olmuştur.

-Yazarlar gazete ve dergiler aracılığıyla topluma seslenme imkanı bulmuştur.

-Kişisel ilişkilere bağlı yergilerin yanında toplumu ilgilendiren konular çerçevesinde mizah ve hiciv ön plana çıkmıştır.

-Gazete ve dergiler mizah ve hiciv türünün topluma ulaşmasında etkili olmuştur.

-Tanzimattan sonrası Türk edebiyatında mizah ve hiciv klasik döneme göre daha ileri bir düzeyde gelişim göstermiştir.

 

13.Hovsep Varta paşa tarafından çıkarılan dergi Boşboğaz bir adem dir.

14.Ebuzziya Tevfik ve Kemalpaşazade sait tarafından Terakki dergisi çıkarılmıştır.

14. dergi ve gazete çıkaranlar

-Mihaliki Efendi / Şafak

-Baasiret Ali Efendi /Kahkaha

-Tevfik/ Geveze ve Meddah

-Mehmet Tevfik / Çaylak

-Teodor Kasap / Hayal

-Sakarya beykozluyan / Latife

 

16. Diyojen ve Çıngıraklı Tatar’ı Teodor Kasap çıkarmıştır.

17.İlk Türkçe mizah gazetesi Hovsep Varta paşa tarafından 1852 de yalnızca bir sayı çıkarıla bilen Boşboğaz Bir adem’dir

18.1870 tarihli İlk Türkçe mizah gazetesi Terakki’dir.

19. Terakki gazetesinin sahipleri Ali Reşit ve Filip Efendidir.

20. Terakki gazetesini 1873 yılına kadar Letaif-i Asar adıyla yayın hayatına devam ettiren Mehmet Tevfiktir.

21.Tanzimat döneminde öne çıkan asıl mizah yayıncısı Teodor kasaptır.

22.Mizahın işlevi aksayan, yanlış giden bir tarafı komik ögesi çerçevesinde sergilemektir.

23.Mizah yazarlarının bazıları

-Kanlıcalı Nihat

-Kazım Musa Paşa

-Hüseyin Kami

-Mehmet Sait Bey

24.Yenileşme döneminin mizah ve hiciv türünde ilk örneği veren isim Ertem Pertev paşadır eserin adı Havlama Kitabıdır.

25. Ertem Pertev Paşanın yazdığı Havlama kitabı A’ava-name İbrahim Şinasinin Tasvir-i Efkar adlı makalesini hicvetmek amacıyla yazılmıştır.

26.Hiciv türündeki zafer-name adlı eser Şerhi Ziya Paşaya aittir. Bu eser Sadrazam Ali Paşayı Hedef almıştır.

27.Ziya Paşanın Zafer-name adlı eseri hakkında bilgiler

-Ziya Paşaya aittir

-Sadrazam Ali Paşanın Girit seferi ve isyanı bastırma yöntemi şiddetle eleştirilmiştir.

-Türk edebiyatında başarılı ilk politik hicivlerindendir

-Hacimli bir eser olup ironik yapısı vardır.

-Döneminde dikkatleri üzerinde toplayan eser 66 beyitlik bir kasidedir, ona yapılmış bir tahmis ve bunların şerhinden oluşan hacimli bir eserdir.

28. Ziya Paşanın Terkib-i bend adlı eseri Bağdatlı Ruhinin Terkib-i Bend adlı eserine nazire olarak yazılmış hiciv türünde bir eserdir.

29.Ziya Paşanın Terkib-i Bend adlı eseriyle ilgili bilgiler

-Belirli bir kişiyi veya kesimi hedef almadan sosyal hiciv olarak varlık kazanmıştır.

-1870de İsviçre de yazılmıştır.

-Temel felsefe olarak adalet düşüncesi üzerinde durmuştur.

-Eserdeki söyleyişlerin bir kısmı atasözü hükmü kazanmıştır.

-Eserde hürriyet ve rahat yaşama üzerinde durulmuştur.

30.Namık kemalin mizah alanında ortaya koyduğu kalem ürünü Hırrename adlı eseridir

31. Namık Kemal Hırrename adlı eserinde Sadrazam Mehmet Nedim Paşayı hicvetmiştir.

32. Direktör Ali Bey hakkında bilgiler

-Yenileşme döneminin öne çıkan mizah yazarlarındandır.

-Hiciv alanında özel bir yeri vardır.

-Modern mizah anlayışıyla diyojende yazılar yazmıştır.

33.Hırre-name Kedi Kitabı anlamına gelmektedir.

34.Namık Kemal Hırrenamesini Diyojen gazetesinden yayımlamıştır.

35.Rus yanlısı bir politika izlediği için döneminde Nedimof Şeklinde anılan isim Sadrazam Mahmut Nedim Paşa

36. Direktör Ali Beyin konusunu yunan mitolojisinden aldığı mizah eseri Seyyareler (1899) dir

37.Direktör Ali Beyin Türkçenin ilk mizah sözlüğü olma özelliğini taşıyan 1986 tarihli eseri Lehcetü’l- Hakayık tır üç yüz elli kadar kelimenin sözlüklerde yer almayan, gerçek hayatta karşılığı olan mizahi anlamlarını ince espirilerle açıklamıştır.

38.Halk diline yaklaşan söyleyişi ve kelime seçimiyle yer yer argo ifadeleriyle bilinen mizah yazarı Mehmet Eşreftir.

39.Mehmet Eşrefe ait hiciv kitapları

-İstimdad

-Deccal 1, Deccal ll

-Hasb-i Hal Tahut Eşref kemal

-Şah ve Padişah

40.Mizah öğesi olan eserlerin bazıları

-Şair Evlenmesi

-Felatun Bey ve Rakım Efendi

-Araba sevdası

-Zafer-name Şerhi

 

41. İran’da Yangın Var adlı hiciv Kitabı Mehmet Eşrefin hicivlerini topladığı eseridir.

42.Mizah gazetelerinin bazıları

-Terakki

-Diyojen

-Geveze

-Çıngıraklı Tatar

42.Yenileşme döneminin asıl mizah yayıncısı çıkardığı Diyojen ,Çıngıraklı Tatar ve Hayal adlı yayınlarla mizah alanından geniş etkiye sahip olan teodor kasaptır.

43.Mizahın işlevi: Eğlendirmek ve aksayan yanları göstermek

44.Aşk geleneği içerisinde mizah ve hiciv taşlama adıyla manzum olarak gelişeme göstermiştir.

 

45. İlk Türkçe mizah gazetesi Hovsep Vartan Paşanın 1852 de ermeni harfleriyle Türkçe yayımladığı

Boşboğaz Bir Adem adlı gazetedir.

46.Diyojen konuları: Diyojende Türk toplumundaki kültürel kriz Batı devletlerin emperyalist amaçları kültürel yozlaşma belediyecilik sorunları Batılı devletlerin yerli işbirlikçileri ince bir mizahla eleştirilmiştir.

47.Mehmet Eşrefle ilgili bilgiler

-Söyleyişi halk diline yaklaştırmıştır.

-eserlerinde yer yer argo kullanmıştır.

-Eserlerinde opjektiflik hakimdir.

-Devrin siyasi ve sosyal olaylarını eleştirmiştir.

-hicivleri manzum (şiir) olarak yazmıştır.

48.Ziya Paşanın belli bir kişiyi vea kesimi hedef almadan sosyal hiciv olarak varlık kazanan eseri Terkib-i Bend adlı eseridir.