Ders özetleri ve deneme sınavları için tıklayın.

 

1. Dönem Ders Özetleri                                   2. Dönem Ders Özetleri
3. Dönem Ders Özetleri                                   4. Dönem Ders Özetleri
5. Dönem Ders Özetleri                                   6. Dönem Ders Özetleri
7. Dönem Ders Özetleri                                   8. Dönem Ders Özetleri

 

Facebook Grubumuza Katılıp Ders Çalışmak İçin Tıklayınız.

                     

Facebook Grubumuza Katılmak İçin Burayı Tıklayın

Kullanıcı Oyu: 4 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin değil
 

 Eski Türk Edebiyatına Giriş: Söz Sanatları - 1. Ünite Denemesi

ÜNİTE İLE İLGİLİ SORULAR

 

 «Bir maksadı sıradan insanların  hayatta kullandıkları ifade­lere göre daha az sözle ifade et- ; ppeye...... daha çok söz­le ifade etmeye ....... ..  in­sanların günlük hayatta kullandık­ları sözlerle ifade etmeye de

;.................... denir.”

Boşluklara gelmesi gereken te­rimler hangisinde doğru sıra ile verilmiştir?

I     A) itnâb, müsâvât, icâz

A)  itnâb, icâz, müsâvât | C) icâz, müsâvât, itnâb

I     D) müsâvât, itnâb, icâz E, E) icâz, itnâb, müsâvât

Yanıt (E) Sözü kısaltmak icâz, uzatmak itnâb, uygun seviyede j i: söylemek ise müsâvâttır.

 

2. “Bir maksadı değişik yollarla ifade etmenin yöntem ve kural­larından bahseden bilim da- ir’mn adı nedir?

A) belâgat

B) me’ânî j C) beyân Lp) bedî’

, E) fesahât Yanıt (C) “Beyân” kelimesi “ifade etmek” anlamına geldiği için ta­nımdaki ibare bu seçeneğe git- ? Nemiz için bir ipucudur.

 

“Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl”

ifadesinde “hilâl” kelimesi bir par­çası olduğu “bayrak” kelimesini ifade etmektedir. Bu durumda mısrada aşağıdaki anlatım bi­çimlerinden hangisi vardır?

A)    teşbîh

B)    kinâye

C)    açık istiare

D)    mecaz-ı mürsel

E)    kapalı istiare

Yanıt (D) Burada “hilâl” kelimesi­nin gerçek anlamı dışında kulla­nılması, gerçek anlamın anlaşıl­masına engel olan “dalgalan” ifa­desinin bulunması mısrada me- caz-ı mürsel olduğunu göster­mektedir.

 

  1. Aşağıdaki cümlelerin hangisi beliğ teşbihtir?

A)     O güzel teni gül gibi tazedir.

B)    O güzelin teni gül gibidir.

C)    O güzelin teni gül tazeliğinde- dir.

D)    O güzel gül tenlidir.

E)     O güzelin teni gül gibi kokar. Yanıt (D) A ve E seçeneği mufas­sal ve mürsel teşbih, B seçeneği mücmel ve mürsel teşbih, C seçe­neği mufassal ve mü’ekked teş­bihtir. D seçeneğinde yalnızca kendisine benzeyen ve benzetilen kullanıldığı için beliğ teşbihtir.

 

 

 

ESKİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ

 

  1. Uyku katillerin bile çeşmesi Yorgan Allahsıza sığınak

N.Fazıl Kısakürek

Yukarıdaki mısralarda yapılan iki teşbihin ortak notası nedir?

A)   temsilî teşbih olmaları

B)   mufassal olmaları

C)   mürsel olmaları

D)   beliğ teşbih olmaları

E)   karîb teşbih olmaları

Yanıt (A) Bu iki mısrada vech-i şebeh (benzetme yönü) tasavvu­ra dayandığı, hayalî olduğu için temsilî teşbihtir.

  1. Mecnun ana verdi cümle rahtın Pâk eyledi bergden dırahtın

Fuzûlî

Yukarıdaki beyitte “Mecnun her- şeyini ona verdi, yapraklarından kurtuldu” anlamı vardır. Buna gö­re aşağıdaki anlatım biçimlerin­den hangisi kullanılmıştır?

A)   açık istiare

B)   kapalı istiare

C)   kinaye

D)   teşbih-i beliğ

E)   teşhis

Yanıt (B) Burada Mecnun (ben­zeyen) ağaca benzetilmiştir. Özel­lik ise “berg” yani “yaprak”tan te­mizlemek, pâk eylemektir. Yalnız­ca benzeyen söylendiği için kapa­lı istiare vardır.

 

 

 

Derdim, aşkım, canım benim” ifa- desinde hangi anlatım biçimi vardır?

A)     açık istiare

B)     kapalı istiare

C)     kinaye

D)    teşbih-i beliğ

E)    teşhis

Yanıt (A) Burada “sevgili” güle benzetilmiş, ancak yalnızca ken­disine benzetilen (gül) söylendiği için açık istiare yapılmıştır.

 

  1. Lâle yaktı ciğerini gül-i handâmn için Servler kesti kolun kadd-i hırâmânın için Necâti

Yukarıdaki beyitte hangi anla­tım biçimi vardır?

A)     açık istiare

B)     kapalı istiare

C)     kinaye

D)     teşbih-i beliğ

E)    teşhis

Yanıt (E) Beyitte “yakmak, kes­mek” gibi insana özgü özellikler lale ve serviye verilmiştir. Bu du­rumda teşhis vardır.

 

 

 

545

 

J^gir sözü temel anlamının kas- tedilmiş olması da mümkün ol­makla birlikte temel anlamı dı­şında kullanmak” olarak tanım­layabileceğimiz edebî terim aşağıdakilerden hangisidir? l; A) istiare

B) ta’rîz

C)      kinaye * D) teşhis r E) intak

Yanıt (C) Soruda aklımızı karıştı­rabilecek bir diğer yanıt da ta’rîz- dir. Ancak ta’rîzin doğrudan “iğne­lemek, alay etmek” anlamlarına geldiği düşünülecek olursa “kina­ye” doğru yanıt olur.

 

  1. “Beyefendi o kadar başarılı ki okulu ancak yedi senede bitirebil­di.” cümlesinde hangi anlatım biçimi vardır?

A)  istiare

B) teşhis t C) intak f D) ta’rîz

, E) teşbih Yanıt (D) Cümle tam tersi anlama gelecek şekilde “iğnelemek" için kullanılmıştır.

 

DENEME SORULARI

  1. Çiğdem der ki ben elâyım Yiğit başına belâyım Çiçeklerin serdârıyım Benden âlâ çiçek var mı?

Âşık Veysel

Yukarıda aşağıdaki anlatım bi­çimlerinden hangileri vardır?

A)     istiare - kinaye

B)    teşhis - intak

C)    teşbih - mecaz-ı mürsel

D)    teşbih - istiare

E)    teşhis - mecaz

 

  1. “Gözlerin her şeyi söylüyor.” cümlesinde aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi vardır?

A)     istiare-i asliyye

B)    istiare-i tebeiyye

C)     mecaz-ı mürsel

D)    kinâye

E)    teşbih-i mü’ekked

 

546

 

ESKİ TÜRK EDEBİYATINA GİRİŞ

 

  1. Kinayelerde temel anlam ile me­cazî anlam arasındaki vasıtalar çok ise bu tür kinayelere ............................. temel anlam ile meca­zî anlam arasındaki vasıtaları az ve işaret ettiği anlama delâleti giz­li kinayelere.............. vasıtaları

az olmakla beraber işaret ettiği anlama delâleti açık olan kinaye­lere ise.................................. denir.”

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gel­melidir?

A)   işaret - telvîh - remz

B)   remz - telvîh - işaret

C)   telvîh - remz - imâ

D)   telvîh - imâ - işaret

E)   remz - imâ - işaret

 

  1. Aşağıdakilerden hangisi teşbih türlerinden değildir?

A)   beliğ teşbih

B)   temsilî teşbih

C)   teşâbüh

D)   temlîhî teşbih

E)   müşebbehün bih

 

  1. “Sözün konuşulduğu gerçek an­lamda kullanılması............................. bjr

ilgi dolayısıyla bu anlamın dışında kullanılması........................... sözün ger­çek anlamında kullanılmış olma­sıyla birlikte zihinde çağrıştırdığı diğer anlamı da göstermesi ........ ve hiçbir ilgi bulunmak­sızın bir başka anlamda kullanıl­ması ise..................... ” cümlesinde

boşluklara gelmesi gereken sözcükler hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

A)     hakikat, mecaz, teşbih, kinaye

B)    mecaz, istiare, teşbih, kinaye

C)     remz, ima, işaret, telvih

D)    hakikat, mecaz, kinaye, galat

E)    teşhis, mecaz, intak, kinaye

 

YANIT ANAHTARI 1.B 2. B 3. C 4. E 5. D